شهر نشيني و فعاليتهاي صنعتي و كشاورزي براي رشد و انتقال آلودگيها از طريق آب، زمينه بسيار مساعدي بهوجود آورده است.
اگر فرض شود كه هر متر مكعب آب آلوده ميتواند تا 40 متر مكعب آب سالم را آلوده سازد مجموعه پساب هاييكه هر روز توليد ميشود تهديدي بسيار جدي براي منابع آب خواهد بود.
به گزارش سازمان بهداشت جهاني تقريبآ از هر 3 نفري كه در كشورهاي در حال توسعه زندگي ميكنند يكنفر آب آشاميدني سالم در دسترس ندارند. هر سال 3 ميليون كودك زير 10 سال بهعلت كمبود آب سالم و امكانات بهداشتي از بين ميروند.
در كشورهاي جهان سوم 80 درصد كل بيماريها مربوط به مصرف آب آلوده است كه 33 درصد كل مرگ ومير در اين كشورها را باعث ميشود، يعني در واقع 25 هزار نفر در روز بهدليل استفاده از آب آلوده از بين ميروند.
اين سناريوي تيره و غم افزا ممكن است موجب شود كه دولتهاي جهاني به خود آمده و دست به اقدامات جدي بزنند. زيرا بهرغم همه اين دشواريها تا حدودي جا براي اميدواري هست و به كمك اقدامات مناسب و عزم و اراده لازم براي بهكار گرفتن آنها ميتوان از روند نابودي منابع آب كاست يا آنرا متوقف كرد.
اثرات زيستمحيطي سامانههاي توسعه منابع آب، در ضمن مفيد بودن ميتواند مضر هم باشند. فعاليتهاي مربوط به توسعه منابع آب تغييراتي را در محيطزيست بهدنبال دارد، که نمیتوان آن را نادیده گرفت.
براي مثال مخازن سدها اغلب بخشهايي از بستر سيل گير رودخانه و نيز حوضه آبريز را تخريب ميكنند درحاليكه از طرف ديگر درياچهاي بهوجود ميآورند و به اين ترتيب بعضي از خصوصيات زيستمحيطي و اكولوژي اين رودخانهها در حوضههاي آبريز از دست ميرود.
افزايش دماي زمين به اين معني است كه سطح آب دريا بالا خواهد رفت و مناطق ساحلي و روخانهها را غرقاب خواهد كرد و زندگي بيش از 100ميليون جمعيت را به مخاطره خواهد انداخت. گذشته از آن الگوي بارندگيها بيترديد تغيير كرده و كشاورزي مختل ميشود، همچنين اين تغيير الگو باعث ميشود كه طوفانها و گردبادها، پرقدرتتر شده و موجب جاري شدن سيل شود.
همينطور امكان دارد كه نواحي گرم وخشك جهان كوچكتر شوند و آز آنجا كه اين دگرگونيها سريع خواهد بود، اكوسامانههاي طبيعي يعني زمينهاي مرطوب يا زمينهاي هموار و اصولا جانوران و گياهاني كه به زندگي در شرايط آب و هوايي معين خو گرفتهاند ناگهان خود را با اوضاع متفاوت مواجه خواهند ديد و همين مسئله باعث نابودي و انقراض بسياري ازاين گونههاي جانوري و گياهي خواهد شد.
تخريب جزاير مرجاني، صيد بيرويه ماهي و آلودگي اقيانوسها، فجايعي ساخته و پرداخته دست بشر است. مواد نفتي، فاضلاب و رسوبات مواد شيميايي، كودهايي كه به درون دريا ميريزند بدون شك ماهيها و پرندگان دريايي را بيمار ميسازد و مواد ناشي از پسماندها موجب رشد خزههاي دريايي شده درنتيجه باعث نابودي حيات دريايي ميشود.
از طرف ديگر آلودگي آبهاي زير زميني ناشي از نشت و نفوذ شيرابه در جايگاههاي دفن زباله، از معضلات عمدهاي است كه مسائل بهداشتي زيستمحيطي عديدهاي را ايجاد كرده است.
در اثر فعل و انفعالات و واكنشهاي مختلف درون گودالها و انبارهاي زباله و نزديك بودن سطح بسته گودالها به آبهاي زيرزميني، شيرابه به سهولت در اين آبها نفوذ كرده و هرگونه مصارف آب را غيرممكن ميسازد، از طرفي پيشگيري از آلودهسازي آب يكي از راههاي علمي و با صرفه است، موفقيت اين امر در گروي يك عزم ملي و فراگير است.
ايجاد اهرمهاي قوي قانوني، استحكام و قاطعيت در برخورد با آلودهكنندگان منابع آب و پيامدهاي ناشي از آلودگي آن براي افزايش آگاهي عمومي از جمله مواردي است كه بايد در سطح جهاني به آن توجه اكيد شود و كشورهاي مختلف با توجه به شرايط اجتماعي، صنعتي و كشاورزي و انواع آلايندهها و پسابهاي ناشي از فعاليتهاي انساني، استانداردهاي خاصي براي خود تهيه كردهاند و بسياري از عوامل تشكيل دهنده اين استانداردها در سطح جهاني يكسان و مشابه است.
بنابراين كشورهاي درحال توسعه نيز بايد در جهت رفع مشكلات زيستمحيطي و حفظ بهداشت جامعه خود بكوشند و از اين استانداردها بهره گيري كنند.
منبع:همشهری آنلاین - آزاده بهشتی