|
ابرشهرهاي سبز؛ راهحل شهرنشيني امروز |
|
|
زيستبوم - مهدي صارميفر:
مهاجرت روستاييان به شهرها، پديدهاي اجتماعي است كه در همه شهرهاي جهان اتفاق افتاده و باعث رويدادهاي محوري در تاريخ بشر شدهاست. در سال 1900، بيشتر جمعيت جهان در روستاها زندگي ميكردند و تنها 10درصد جمعيت در شهرها بودند. امسال (2007)، بنابر گزارش تقسيمات منطقهاي سازمان ملل، براي اولين بار در تاريخ بشر، شهرنشيني بيش از روستانشيني شد. رشد بيسابقه ابرشهرها كه در حال حاضر شمارشان به 20 رسيده است، مشكلات اجتماعي و محيطي زيادي با خود همراه داشتهاست. تنها 2 درصد سطح زمين را شهرها اشغال كردهاند، اما مصرفكننده سه چهارم منابع طبيعي سالانه هستند و در سال، ميليونها تن زباله و گازهاي گلخانهاي نيمه تجزيهشده توليد ميكنند و مواد سمي فراواني را وارد رودخانهها ميكنند. شهرنشينها، براي توليد غذا، چوب و كاغذ مورد نيازشان، آسيبهاي جبرانناپذيري به ذخاير آب، خاك و جنگلها وارد ميكنند. مثلا در لندن، براي تأمين منابع مصرفي مردم، فضايي برابر با 125 ميليون برابر فضاي شهري لازم است. اگر به ابرشهرهاي اروپايي به اندازه ابرشهرهاي آمريكايي اجازه توسعه و ترقي داده شود، آسيبهاي ناشي از آن فاجعهآميز خواهدبود. دانشمندان محاسبه كردهاند كه در تقسيمات اكولوژيكي، سهم هر نفر از منابع زمين حدود 8/1 هكتار خواهدبود. امروز سهم مناطق روستايي در اين تقسيمات اكولوژيكي 6/1 هكتار، در شانگهاي 7 هكتار و در نواحي شمالشرق و جنوبغرب آمريكا حدود 7/9 هكتار است. بازگرداندن جمعيت جهان به مناطق روستايي اختياري نيست. استانداردهاي زندگي مدرن، به اين معني است كه ميان روستانشينان و شهرنشينان تفاوت آن چناني وجود ندارد. تقسيم سياره به قطعه زمينهاي كوچك كه مردم بتوانند در آنها خودكفا زندگي كنند، فجايع فراواني به بار خواهدآورد. اگر ما واقعا درصدد حفاظت از آنچه در طبيعت بهجاي مانده هستيم، بايد براي بهبود كيفيت زندگي ملتهاي در حال توسعه، به فكر ايجاد گونه جديدي از شهرها باشيم. اندازه يك شهر، مقياس اقتصادي توليد انرژي، بازيافت و حملونقل عمومي را در آن شهر معين ميكند. شهرهاي جديد، حتي ميتوانند نيازهاي خود را نيز برطرف كنند. اگر شهرها انگلهاي جهان نشوند، ميتوانند زندگي قابل دوامي را براي جمعيت روبه انفجار جهان ايجاد كنند. اين مهم زماني اتفاق ميافتد كه شهرها درست ساخته شدهباشند. دولتها، برنامهريزان، معماران و مهندسان با اين نظريه به ايدههاي تازهتري دست يافتهاند و در فكر راههاي جديدي براي ايجاد ابرشهرهاي سبز هستند. شيوههاي آنها بر پايه2 اصل اساسي است: بازيافت هر آنچه ممكن است و كاهش استفاده از ماشين تا حد ممكن. بنابراين تأكيد بر گسترش ساختارهاي انرژي كارآمد و افزايش استفاده از وسايل حملونقل عمومي است. برنامهريزان همچنين درصدد طراحي دوباره سازمان شهري براي ايجاد كار و ايجاد مناطق مسكوني بيشتر هستند. اين كار از جداسازي شهرها به مناطق مسكوني، تجاري و صنعتي مطمئنتر است. تكثر اين طرحهاي بزرگ، هنوز روي كاغذ هستند. اما شهرهاي بسياري، هم اكنون طرحهاي اكوزيستي دارند. مثلا، در خانههاي نوساز ملبورن كه هزينه ساخت آنها حدود 50ميليون دلار استراليا (40ميليون دلار آمريكا) است، باغهاي معلق، توربينهاي آبي و سلولهاي خورشيدي بهكار رفتهاند. اين توربينها و سلولهاي خورشيدي، حدود 85درصد الكتريسيته مورد استفاده در ساختمانها را تأمين ميكنند. از طرفي، آب باران در سقف خانهها ذخيره شده و حدود 70درصد آب مصرفي خانهها را تأمين ميكند. در برلين، ساختمان جديدالتأسيس رايشتاگ (پارلمان) با استفاده از سوختهاي طبيعي، همچون كربن و روغنهاي گياهي، 94درصد انتشار دياكسيدكربن را كاهش دادهاست. در سنديگوي كاليفرنيا، با كاهش استفاده از كاميون، مقدار متان در شهر، بهطور فاحشي كم شدهاست. در استراليا، حدود 1500 دوچرخه، اطراف حومه وينا بين مردم توزيع شدهاست. شهر الگوهاي شهرنشيني متأسفانه در100سال گذشته توسعه شهرها روند اشتباهي را طي كردهاست. طراحان شهرها، طوري شهرها را ساخته بودند كه گويي، منابع زمين پايان ناپذيرند و مواد زايد، مشكل خاصي براي جهان ايجاد نخواهند كرد. بدتر آنكه، بناي شهرها بيش از بهرهوري انسان، بر پايه ماشينها بود. پيشرفتهترين كشور در ساختار نوين شهري، آمريكاست. در اين كشور، معماراني همچون فرانك ليويد، طرح كلياي از شهرهاي مدرن آماده كرد. امروز، اين طرح تبديل به الگويي جهاني شده كه از شهرهايي مانند ميلتون انگلستان تا شهرهايي در برزيل از آن استفاده ميكنند.
آنها ميگويند كه ماشينهاي هيدروژني و ماشينهايي كه با جريان برق كار ميكنند و هيچگونه مواد سمي از خود بهجا نميگذارند، براي جامعه امروز كافي نيستند. هنوز در شهرها به خيابانهاي فراوان، آزادراهها و پاركينگهاي شهري نياز هست. آنچه هماكنون اهميت دارد، بررسي شكلگيري شهرهاي جديد و چگونگي توسعه آنهاست. اولين راه ممكن و مؤثر براي كاهش اتومبيلها در شهر، ساخت شهرها بهگونهاي است كه مردم بتوانند با وسايل حملونقل عمومي، بهراحتي خود را به محل كارشان برسانند. در بسياري از كشورها اين طرح درحال اجراست. بعضي طراحان معتقدند كه با زندگي در ساختمانهاي بلند و شهرهاي تازه ساز، دسترسي مردم به فضاي سبز كمتر و كمتر خواهدشد. آنها معتقدند مردم براي يك زندگي سالم و شاد، نياز به فضاي سبز و طبيعت دارند. درحال حاضر، عقيده اين دسته از طراحان موجب ايجاد بحثهايي با طراحان نوانديش شدهاست. اما آيا به راستي زندگي اكولوژيكي جديد با شاد و سلامت بودن مردم در تناقض است؟ انرژي مصرفي در حملونقل شهرهاي در حال توسعه عمودي، مانند هوستون، به مراتب بيشتر از انرژي مصرفي در حملونقل شهرهايي با معماري كمارتفاع مانند لندن و كپنهاگ است. اما با متراكمشدن هرچه بيشتر شهرها، با مشكلات متفاوت ديگري روبهرو ميشويم. هرهاي متراكم، هوا را گرمتر از معمول ميكنند، چرا كه سنگ، بتن و آسفالت به مراتب گرما و انرژي بيشتري جذب ميكنند و توانايي آنها در انعكاس اين گرما و انرژي، بسيار كمتر از منابع طبيعي همچون سبزه، آب و درختان است. اين مواد مصنوعي، انرژي و گرماي جذبشده را در شب آزاد ميكنند. از طرفي، وسايل نقليه، وسايل تهويه هوا و وسايل الكتريكي نيز گرما آزاد ميكنند و ساختمانهاي بلند نيز از پراكندهشدن اين گرما توسط باد جلوگيري ميكنند. بنابراين، دماي هواي اين شهرها حدود يك درجه سانتي گراد در روز و6 درجه سانتي گراد در شب، گرمتر از هواي اطراف است. هرچه شهري متراكمتر شود، اين تأثيرات بيشتر ميشود. در شهرهاي بزرگ متراكم، با استفاده از وسايل تهويه هوا، هواي داخل ساختمان قابل تحمل ميشود. در يك روز گرم، وسايل تهويه هوا ميتوانند از هر وسيله و ماشين ديگري انرژي بيشتري مصرف كنند . مبارزه براي كاهش مصرف انرژي در بسياري شهرها آغاز شده است. معماران و طراحان سعي دارند با طراحي دوباره ساختمانها، تابش مستقيم خورشيد به داخل را كم كنند، وسايل تهويه را افزايش دهند و هوا را با كمك استفاده از فوارههاي آبي و استفاده از رنگهاي روشن خنكتر كنند. يكي ديگر از راههاي كمكردن دماي هوا، كاشتن درخت در خيابان است. در طول روز، يك درخت ميتواند چيزي حدود 400 ليتر آب تبخير كند و همين باعث خنك شدن هوا ميشود. در ميامي، محققان دريافتند كه در تابستان صورت حساب برق، در محلهايي كه بيش از 20درصد درختكاري شدهاند، 10درصد كمتر از مناطق بدون درخت است. شهرهاي كم مصرف طراحان درپي كمكردن مصرف انرژي در شهرهاي بزرگ هستند. آنها در مطالعات وسيع خود، با حلبيآبادها روبهرو شدهاند. با اين كه حلبيآبادها ساخته دست مردم عادي و بدون هيچ گونه نظارت طراحان حرفهاي ساخته شدهاند، اما نمونه كوچكي از شهرهاي نوساز هستند. حلبي آبادها هم بسيار متراكم هستند، اما خلاف شهرهاي نوساز، كمارتفاعاند. كوچهها و خيابانهاي آنها، بيشتر براي عبور پيادهها مناسب است تا اتومبيل. از طرفي، ساكنان اين حلبيآبادها، از مواد دورريز شهرهاي بزرگ براي ساختن زندگيشان استفاده ميكنند. به عبارتي، آنها اين مواد دورريز را بازيافت ميكنند و اين خود يكي از بزرگترين هدفهاي شهرهاي نوساز است. درست است كه در اين مناطق، مراقبت بهداشتي و امنيتي زيادي وجود ندارد، اما تحرك و سرزندگي گمشده در شهرها را ميتوان به راحتي در اين مناطق يافت.
حتي شهرهايي كه بناي آنها زياد بلند نيست هم، ميتوانند متراكم شوند و زندگي بدون اتومبيل را تجربه كنند. همچنين آنها ميتوانند از انرژي ذخيرهشده از اين راه و بازيافت مواد دورريختني در ساختن مواد مختلف از فاضلاب تا كاغذ ساندويچ استفاده كنند. در كنار همه اينها، شهرهاي جديد بايد طبق علاقه مردم ساخته شوند. راهحل مناسب براي ساختن شهرها بنابه علاقه مردم و متناسب با زندگي امروز، اين است كه مردم و اكولوژي با هم متصل شوند. منبع:همشهری آنلاین |
شهر نشيني و فعاليتهاي صنعتي و كشاورزي براي رشد و انتقال آلودگيها از طريق آب، زمينه بسيار مساعدي بهوجود آورده است.
اگر فرض شود كه هر متر مكعب آب آلوده ميتواند تا 40 متر مكعب آب سالم را آلوده سازد مجموعه پساب هاييكه هر روز توليد ميشود تهديدي بسيار جدي براي منابع آب خواهد بود.
به گزارش سازمان بهداشت جهاني تقريبآ از هر 3 نفري كه در كشورهاي در حال توسعه زندگي ميكنند يكنفر آب آشاميدني سالم در دسترس ندارند. هر سال 3 ميليون كودك زير 10 سال بهعلت كمبود آب سالم و امكانات بهداشتي از بين ميروند.
در كشورهاي جهان سوم 80 درصد كل بيماريها مربوط به مصرف آب آلوده است كه 33 درصد كل مرگ ومير در اين كشورها را باعث ميشود، يعني در واقع 25 هزار نفر در روز بهدليل استفاده از آب آلوده از بين ميروند.
اين سناريوي تيره و غم افزا ممكن است موجب شود كه دولتهاي جهاني به خود آمده و دست به اقدامات جدي بزنند. زيرا بهرغم همه اين دشواريها تا حدودي جا براي اميدواري هست و به كمك اقدامات مناسب و عزم و اراده لازم براي بهكار گرفتن آنها ميتوان از روند نابودي منابع آب كاست يا آنرا متوقف كرد.
اثرات زيستمحيطي سامانههاي توسعه منابع آب، در ضمن مفيد بودن ميتواند مضر هم باشند. فعاليتهاي مربوط به توسعه منابع آب تغييراتي را در محيطزيست بهدنبال دارد، که نمیتوان آن را نادیده گرفت.
براي مثال مخازن سدها اغلب بخشهايي از بستر سيل گير رودخانه و نيز حوضه آبريز را تخريب ميكنند درحاليكه از طرف ديگر درياچهاي بهوجود ميآورند و به اين ترتيب بعضي از خصوصيات زيستمحيطي و اكولوژي اين رودخانهها در حوضههاي آبريز از دست ميرود.
افزايش دماي زمين به اين معني است كه سطح آب دريا بالا خواهد رفت و مناطق ساحلي و روخانهها را غرقاب خواهد كرد و زندگي بيش از 100ميليون جمعيت را به مخاطره خواهد انداخت. گذشته از آن الگوي بارندگيها بيترديد تغيير كرده و كشاورزي مختل ميشود، همچنين اين تغيير الگو باعث ميشود كه طوفانها و گردبادها، پرقدرتتر شده و موجب جاري شدن سيل شود.
همينطور امكان دارد كه نواحي گرم وخشك جهان كوچكتر شوند و آز آنجا كه اين دگرگونيها سريع خواهد بود، اكوسامانههاي طبيعي يعني زمينهاي مرطوب يا زمينهاي هموار و اصولا جانوران و گياهاني كه به زندگي در شرايط آب و هوايي معين خو گرفتهاند ناگهان خود را با اوضاع متفاوت مواجه خواهند ديد و همين مسئله باعث نابودي و انقراض بسياري ازاين گونههاي جانوري و گياهي خواهد شد.
تخريب جزاير مرجاني، صيد بيرويه ماهي و آلودگي اقيانوسها، فجايعي ساخته و پرداخته دست بشر است. مواد نفتي، فاضلاب و رسوبات مواد شيميايي، كودهايي كه به درون دريا ميريزند بدون شك ماهيها و پرندگان دريايي را بيمار ميسازد و مواد ناشي از پسماندها موجب رشد خزههاي دريايي شده درنتيجه باعث نابودي حيات دريايي ميشود.
از طرف ديگر آلودگي آبهاي زير زميني ناشي از نشت و نفوذ شيرابه در جايگاههاي دفن زباله، از معضلات عمدهاي است كه مسائل بهداشتي زيستمحيطي عديدهاي را ايجاد كرده است.
در اثر فعل و انفعالات و واكنشهاي مختلف درون گودالها و انبارهاي زباله و نزديك بودن سطح بسته گودالها به آبهاي زيرزميني، شيرابه به سهولت در اين آبها نفوذ كرده و هرگونه مصارف آب را غيرممكن ميسازد، از طرفي پيشگيري از آلودهسازي آب يكي از راههاي علمي و با صرفه است، موفقيت اين امر در گروي يك عزم ملي و فراگير است.
ايجاد اهرمهاي قوي قانوني، استحكام و قاطعيت در برخورد با آلودهكنندگان منابع آب و پيامدهاي ناشي از آلودگي آن براي افزايش آگاهي عمومي از جمله مواردي است كه بايد در سطح جهاني به آن توجه اكيد شود و كشورهاي مختلف با توجه به شرايط اجتماعي، صنعتي و كشاورزي و انواع آلايندهها و پسابهاي ناشي از فعاليتهاي انساني، استانداردهاي خاصي براي خود تهيه كردهاند و بسياري از عوامل تشكيل دهنده اين استانداردها در سطح جهاني يكسان و مشابه است.
بنابراين كشورهاي درحال توسعه نيز بايد در جهت رفع مشكلات زيستمحيطي و حفظ بهداشت جامعه خود بكوشند و از اين استانداردها بهره گيري كنند.
منبع:همشهری آنلاین - آزاده بهشتی
اثبات كروي بودن زمين درقرآن
یکی از اسرار هستی که در قرآن به آن اشاره شده موضوع کروی بودن زمین است و این حقیقت از آیات زیر استفاده می شود.
1- «وَاَوْرَثْنَا الْقَوْمَ الَّذِینَ کَانُوا یُسْتَضْعَفُونَ مَشارِقَ الاَرْضِ وَمَغارِبَها; و مشرق ها و مغرب های پر برکت زمین را به آن قومِ به ضعف کشانده شده (زیر زنجیر ظلم و ستم)، واگذار کردیم!».(1)
2- «رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالاَرْضِ وَمَا بَیْنَهُمَا وَ رَبُّ الْمَشَارِقِ; پروردگار آسمانها و زمین آنچه میان آنهاست، و پروردگار مشرق ها!».(2)
3- «فَلا اُقْسِمُ بِرَبِّ الْمَشَارِقِ وَالْمَغارِبِ اِنَّا لَقَادِرُونَ; سوگند به پروردگار مشرق ها و مغرب ها که ما قادریم».(3)
توضیح این که: این آیات همان طور که در بحث گذشته اشاره شد همگی حاکی از تعدّد مشرق ها و مغرب ها و نقطه طلوع و غروب آفتاب است که لازمه آن کروی بودن زمین می باشد; زیرا بطور مسلّم اگر زمین مسطّح و هموار باشد، برای جهان جز یک مشرق و یک مغرب نخواهد بود و تنها در صورتی کروی بودن زمین، به نسبت انحنای آن، هر نقطه ای دارای مشرق و مغرب جداگانه ای خواهد بود و طلوع خورشید بر جزئی از اجزای آن، ملازم با غروب آن از جزء دیگر است و بنابراین، تعدّد مشرق و مغرب دلالت روشنی بر کروی بودن زمین دارد.
روایات و کروی بودن زمین
از روایاتی که از پیشوایان معصوم ما وارد شده است، به خوبی می توان کروی بودن زمین را استفاده کرد; از آن جمله روایتی است که از امام صادق(علیه السلام) به مضمون زیر نقل شده است:
امام صادق(علیه السلام) فرمود: «در مسافرتی، مردی با من همسفر گردید. او مقیّد بود که نماز مغرب را در تاریکی شب و نماز صبح را در تاریکی کامل (آخر شب) بخواند، امّا من برخلاف او بودم; هر موقع آفتاب غروب می کرد نماز مغرب را می خواندم و هر موقع فجر طلوع می نمود، نماز صبح را به جا می آوردم.
آن شخص از من خواست که من نیز مانند او رفتار کنم و عمل خود را چنین توجیه می کرد: آفتاب پیش از آن که به سرزمین ما طلوع کند، بر دیگران طلوع می نماید و هنگامی که از سرزمین ما ناپدید می شود هنوز بر گروهی دیگر طالع و نور افشان است.
امام صادق(علیه السلام) می فرماید من به او گفتم: وظیفه ما این است که هر موقع آفتاب از افق ما ناپدید شد، نماز مغرب را بخوانیم و نباید در انتظار غروب خورشید از نقاط دیگر باشیم و هر موقع فجر طلوع کرد، بر ماست که نماز صبح را بخوانیم اگر چه خورشید در همان موقع بر نقاط دیگر طالع باشد، چنان که بر مردم همان نقاط لازم است نمازهای خود را موقع طلوع فجر و غروب آفتاب در افق خود انجام دهند.»(4)
این حقیقت را امام(علیه السلام) در حدیث دیگر چنین فرموده است: «إنّمَا عَلَیْکَ مَشْرِقُکَ وَ مَغْرِبُک; تو باید که مشرق و مغرب منطقه خود را ملاک عمل قرار دهی!» و اینها همه به خاطر کرویّت زمین می باشد.
پی نوشت:
1. سوره اعراف، آیه 137
2. سوره صافات، آیه 5
3. سوره معارج، آیه 40
4. وسایل الشیعه، ج 1، ص 237
آلودگي درياي خزر
آلودگي نفتي خزر به انزلي رسيد
با مشاهده مقادير قابل توجهي از آلايندههاي نفتي در سواحل شرقي و غربي بندر انزلي كه بخشهايي از ساحل شمال غربي كشور در درياي خزر را دربر ميگيرد، بررسي فني كارشناسان سازمان بنادر و كشتيراني و عمليات پاكسازي به منظور ثبت موقعيت مناطق آلوده به نفت آغاز شد. به گزارش روابط عمومي امور بينالملل سازمان بنادر و كشتيراني، مدير كل ايمني و حفاظت دريايي اين سازمان گفت: براساس مشاهدات عيني توسط كارشناسان بنادر و كشتيراني، حجم قابل توجهي توده و گلولههاي نفتي موسوم به TARBALL)) در سواحل شرقي و غربي بندر انزلي و بخشهايي از ساحل شمال غربي كشور در ابعاد 10 تا 200 ميلي متر كه بهدليل كولاك دريايي در محدوده زماني اواخر مردادماه در درياي خزر بهوقوع پيوست، سواحل بندر انزلي را دچار آلودگي نفتي كرده است.براساس اين گزارش، عمليات پاكسازي سواحل توسط سازمان بنادر و كشتيراني و مراكز محلي در دست انجام است واز تمامي اهالي ساحلي استان گيلان درخواست ميشود از دست زدن به اين گلولههاي نفتي يا جمع آوري و انباشت آن كه باعث بروز مشكلات و افزايش هزينه پاكسازي خواهد شد، خودداري كنند.در اين گزارش از تمامي فرماندهان هواپيماهاي عبوري و فرماندهان شناورهاي محلي درخواست شده است با مشاهده هر گونه آلايندههاي نفتي مراتب را در سريعترين زمان به اداره كل بنادر و كشتيراني استان گيلان گزارش و منعكس كنند.
سوالات پيش دانشگاهي
الف)تفاوتها وتشابهات محیط جغرافیایی
ب) رابطه ی انسان و محیط جغرافیایی
ج ) شناخت تنوع محدود مکانهای جغرافیایی
د) انسان ،محیط و رابطه متقابل بین آنها.
2)کدام عامل در تغییر و تحول علم جغرافیا در دهه های اخیر نقشی نداشته است ؟
الف) بکارگیری سیستم اطلاعات جغرافیایی
ب) افزایش ماهواره های اطلاعاتی
ج) نیازبه برنامه ریزی فضایی(آمایش زمین )
د) جنگ های جهانی اول و دوم.
3) برچه اساسی سیستم ها رابه سیستمهای باز وبسته تقسیم می کنند؟
الف) چگونگی مبادله ی ماده – انرژی ب) ساختار سیستم
ج) وضعیت ورودی و خروجی د)وضعیت پسخوراند.
4)درسیستم خاک کدام موارد جزء و رودی می باشند؟
الف)تبخیر و تعرق – محصول کشاورزی
ب) محصول کشاورزی – اقلیم
ج) انرژی خورشیدی – محصول کشاورزی
د) انرژی خورشیدی – آب و هوا.
5) « سیستم خاک » جزء کدام نوع سیستم ها می باشد؟
الف ) باز – ساده ب)بسته – پیچیده ج)باز – پیچیده د)بسته – ساده
6)از ویژگیهای سیستم بسته می باشد؟
الف)دارای پسخوراند مثبت و منفی است.
ب)مواد جدید دوباره به سیستم بر می گردد.
ج)تاثیر متقابل سیستم و محیط دیده نمی شود.
د)ورودی بیشتر از خروجی است.
7)کدام وضعیت باعث عدم تعادل،مرگ و فروپاشی سیستم می شود؟
الف)پسخوراند منفی ب)ورودی= خروجی
ج)تعادل سیستم د)پسخوراند مثبت.
8)اگر از منابع آبهای زیر زمینی دشت فریمان به صورت بی رویه برداشت گردد،
پسخوراند منفی کدام است؟
الف) افت سطح آبهای زیرزمینی
ب) خشکیدن قناتها و چشمه ها
ج ) تغذیه سفره های زیرزمینی
د) شور شدن تدریجی آبخوانها.
9) وقتی جغرافیدان « ارتباط یک پدیده باسایر پدیده ها » رابررسی می کند،
ازچه نوع تحلیلی(شناخت)استفاده کرده است؟
الف)تکوینی ب)ساختاری ج)کارکردی د)آینده نگر.
10)همه ی موارد از اهداف آموزش علم جغرافیا می باشد. به جز.......
الف)کسب مهارت بهره برداری بیشتر از محیط
ب)آموزش تفاهم و برابری بین المللی
ج) بهره برداری مطلوب و بهینه از سرزمین
د)شناخت جغرافیایی ایران وجهان.
11)کدام مورد در قلمرو علوم سیاسی قرار می گیرد؟
الف)تاثیر فروپاشی شوروی بر شکل گیری دولتهای جدید
ب) بررسی زمینه های پیدایش جنگ سرد و روایط دیپلماتیک ابر قدرتها ج)تاثیر جنگ سرد بر مسائل نژادی و اقلیت ها
د) نقش جنگ جهانی اول بر تغییرات مرزی اروپای شرقی.
12) مجموعه ی داده ها و اطلاعات یا موادی که بعداز تغییر و تبدیل از سیستم خارج می شود، را چه می نامند؟
الف)Input ب)system ج) outputد) feed back
13) کدام رشته ها جزء گرایش های« جغرافیای انسانی » هستند؟
الف ) جغرافیای اقتصادی، هیدرولوژی ب) جغرافیای تاریخی ، کارتوگرافی
ج) سنجش از دور ، ژئومورفولوژی د) جغرافیای جمعیت ، جغرافیای روستایی.
14)در ترکیب و تشخیص محیط جغرافیایی ادغام کدام عناصر و اجزاءصحیح تر است؟
الف) فناوری ، جهان بینی ب) ناهمواریها ، اقلیم
ج) فرهنگ ، پوشش گیاهی د) خدمات ، اقتصاد.
15) تفاوت بین چشم اندازهای اراضی زراعی کشورهای اسلامی و سوسیالیسم در چیست؟
الف) عناصر محیط طبیعی ب) تفاوتهای فرهنگی
ج) عناصر محیط جغرافیایی د) تفاوتهای محیطی
16 ) در روابط و نتایج زیر کدام نتیجه گیری درست است؟
الف)محیط طبیعی – محیط اجتماعی = محیط جغرافیایی
ب)محیط طبیعی + محیط جغرافیایی= چشم انداز جغرافیایی
ج) محیط اجتماعی+ محیط طبیعی= محیط جغرافیایی
د)محیط اجتماعی + محیط جغرافیایی= چشم انداز جغرافیایی.
17) از ویژگیهای فواید نگرش سیستمی در جغرافیا نمی باشد.
الف)پذیرش تغییر و تحولات محیطی
ب) بهره برداری از روشهای کمی و آماری
ج)ترویج تفکر تک بعدی و قشری نگری
د)سهولت آینده نگری و ژرفانگری.
18)کدامیک چهارمین مرحله ی تکوین سیاره زمین است؟
الف)سیستم طبیعی بی جان ب)سیستم طبیعی جاندار
ج) سیستم زمین انسان د)سیستم محیط جغرافیایی.
۱۹) از وظایف علم جغرافیاست؟
الف)بررسی عمق خاک ب ) خصوصیات فیزیکی خاک
ج) طبقه بندی خاکها د ) بررسی مواد معدنی خاکها.
20) کدام علم « اثر اصول و قوانین حاکم برجو را روی مکان و زندگی انسانها » بررسی می کند؟
الف) هواشناسی ب)کلیماتولوژی ج) هیدرولوژی د) ژئومورفولوژی.
21)منظور از فقدان تعادل در سيستم هاي باز و بسته چيست؟
الف) ورودي بيش از خروجي آن
ب) انرژي موجود درآن به صورت پايان ناپذير تكرار مي شود.
ج) نامناسب بودن پسخوراند در سيستم
د) بعضي از اجزاء و عناصر سيستم روابط بسيار پيچيده اي با هم دارند.
22)ژئومورفولوژي از شاخه هاي كدام مورد زير است؟
الف) جغرافياي طبيعي ب) جغرافياي زيستي
ج) جغرافياي آبها د) جغرافياي خاكها.
23) پسخوراند كدام مورد سيستم را اعلام مي كند؟
الف) تعادل ب) ورودي ج) خروجي د) باز يا بسته بودن.
24) دومين مرحله از مراحل طي شده در كره ی زمين از آغاز پيدايش تاكنون كدام است؟
الف) پيدايش ليتوسفرو هيدروسفر ب) حيات گياهي و جانوري
ج) ظهور انسان د) پيدايش محيط جغرافيايي.
25) براي شناخت نقش سيستم فضايي شهر مشهداز كدام روش استفاده مي شود؟
الف) كاركردي ب) ساختاري ج) تكويني د)آينده نگر.
26) كدام مورد سيستم بسته محسوب می گردد؟
الف) محله ب) شهر ج) روستا د) آب.
27) منظور از ديد تركيبي و كلي جغرافيا چيست؟
الف) جغرافيا علم عمومي شناسايي زمين است.
ب) كليه پديده هاي سطح زمين را به صورت منفرد و مجزا از هم مي بيند.
ج) مطالعه مجموعه ي پديده هاي طبيعي يا انسانی
د) پديده هاي جغرافياي در ارتباط باهم به صورت يك مجموعه ديده مي شوند.
28) هدف اصلي از مطالعات جغرافيايي چيست؟
الف) كاربرد ساير علوم در زندگي گروه هاي اجتماعي
ب) شناخت محيط هاي مختلف در سطح زمين
ج) رفع مشكلات سياسي گروه هاي مختلف انساني
د) بهبود شرايط زندگي بر سطح زمين.
29) سنجش از دور كدام بخش از جغرافيا مي باشد و با كدام شاخه ی علوم ارتباط دارد؟
الف) جغرافياي طبيعي – هندسه ب) جغرافياي طبيعي – آمار و كامپيوتر
ج) فنون جغرافيايي – مهندسي د) فنون جغرافيايي – زمين شناسي.
30)چرا مسئوليت پذيري و مشاركت و تفاهم ساكنان كره ي زمين ضروري است؟ به دليل....
الف) بهره برداري صلح آميز از زمين
ب) محدود بودن منابع سياره زمين
ج) تعامل انسانها با سياره ي زمين باآگاهي و شناخت
د) اهداف والاي آموزش جغرافيا.
31) در مطالعات مربوط به « جنگ سرد» كدام مورد زير در حوزه ی « مطالعه ی جغرافياي سياسي » قرار مي گيرد؟
الف) روابط ديپلماتيك آمريكا و شوروي
ب) مفاهيم مربوط به جنگ سرد
ج) تغييرات مرزي در اروپاي شرقي
د) علل بروز جنگ سرد.
32)كدام يك از بررسي هاي جغرافيايي زير « شناخت کارکردی » است؟
الف) بررسي رابطه ی شبكه ی راه هاي ارتباطي با وضعيت ناهمواريها
ب) شناخت اقليم پيرامون شهر فريمان
ج) بررسي مراحل رشد و توسعه ی شهر مشهد
د) مطالعه ی تك تك پديده هاي جغرافيايي يك مكان.
33) محيط هاي جغرافيايي چگونه پديد مي آيند؟
الف) تكامل محيط هاي طبيعي
ب) تقابل محيط طبيعي و محيط اجتماعي
ج) تركيب عناصري چون دانش ؛ فرهنگ و فناوري
د) دگرگوني و تكامل محيط اجتماعي.
34) كداميك از موارد زيرجزء خروجي سيستم خاك است؟
الف) انرژي خورشيدي ب) آب ج) محصول كشاورزي د) هوا.
35) سه رشته اصلي جغرافيا كدامند؟
الف) جغرافياي طبيعي ؛ كارتوگرافي ؛ جغرافياي انساني
ب) جغرافياي انساني ؛ كارتوگرافي ؛ سنجش از دور
ج) جغرافياي طبيعي ؛ فنون جغرافيايي ؛ جغرافياي انساني
د) جغرافياي انساني ؛ جغرافياي طبيعي ؛ ژئو مورفولوژي.
36 ) کدامیک از شیوه های شناخت جغرافیایی ، سایر شیوه های شناخت جغرافیایی را نیز در بر می گیرد؟
الف) آینده نگر ب) تکوینی ج) کارکردی د) ساختاری
37 ) دلیل دلبستگی و علاقه ی انسان نسبت به محل زندگی و محیط اطراف چیست؟
الف) حس کنجکاوی ب) شناخت بهتر محیط ج) علاقه به گذشته د) شناسایی هویت و ملیت
38) به اختلافات سیاسی ، اقتصادی و ایدئولوژیک دو بلوک شرق و غرب که از نیمه ی دوم قرن بیستم رخ داد چه می گفتند؟
الف) جنگ ستارگان ب) صلح مسلح ج) جنگ سرد د) نظم نوین جهانی
39) جغرافیدانان روابط متقابل انسان و محیط را چگونه مورد بررسی قرار می دهند؟
الف) نظام مند و سیستمی ب) مجزا و منفک از هم
ج) بطور مستقل و جدا از یکدیگر د) با توجه به سطح تکنولوژی
40) چرا انسان در مرحله ی سوم تکوین سیاره ی زمین ، تابع محیط طبیعی بود؟
الف) نداشتن ابزار لازم برای تغییر چهره ی زمین
ب) عدم شناخت انسان نسبت به محیط پیرامون خود
ج) سرسختی و خشن بودن طبیعت در برابر انسان
د)پراکندگی وکم بودن انسانها بر روی کره ی خاکی
41) عامل پیدایش چشم اندازهای متفاوت بر سطح زمین ، کدام گزینه است؟
الف) وجود عناصر گوناگون ب) گستردگی زمین ج) یکنواختی محیط د) مساعد بودن محیط
42) تعریف علم جغرافیا با توجه به عواملی در تحول دائمی است. کدام گزینه در این ارتباط نادرست است؟
الف) با توجه به شناخت پدیده ها و موضوعات جغرافیایی
ب) متناسب با مقتضیات علمی زمان
ج) با توجه به شرایط سیاسی حاکم بر جوامع
د) با توجه به دگرگونیهای اجتماعی
گازهاي گلخانه اي وتغيير اقليم زمين
بغیر از کاخ سفید واشنگتن و یا مراکز کنسرن های انرژی، فوریت این مسئله مورد پذیرش همگان قرار گرفته است. همه پرسی های جهانی نشان داده اند که دراغلب کشورها نگرانی مردم در این باره زیاد است. از سوی دیگر سال هاست که بازی جذاب بحث محافظت از محیط زیست به هیچ وجه به اتمام نرسیده است: بخصوص در بخش صنایع و همچنین بسیاری از سیاستمداران این یا آن سوی آتلانتیک از هر موقعیتی که بدستشان برسد با علاقه استفاده می کنند تا با انگشت به سوی هندوستان و چین اشاره کنند. به این مفهوم که آنها ادعا دارند تا زمانیکه در این دو کشور در باره محیط زیست اتفاقی نیافتد این ناعادلانه است که آمریکا و یا صنایع آلمانی زیر سئوال بروند.
ولفگانگ تیفنزه وزیر راه و ترابری آلمان از حزب سوسیال دمکرات هم که در حدود ده سال است در وزارت خانه اش دیگر تحقیقی در باره تاثیرات راه ترابری و ترافیک خیابانی بر روی بیلان گازهای گل خانه ای نشده است، از یک چنین نظری پشتیبانی می کند.
وجود گازهای گل خانه ای
از آغاز انقلاب صنعتی که در حدود ۲۰۰ سال می شود اقتصاد جهان بر بستری بسیار قابل تفکر نهفته است و آنهم مصرف انرژی تا جائی که ذخایر این انرژی ها بشدت زیر فشار قرار گرفته است. در ابتدا ذغال سنگ نقش بازی می کرد و سپس نفت نقشی بسیار مهم ترپیدا نمود. امروز ما مجددا شاهد برگشت ذغال سنگ آنهم در آمریکا، هندوستان و چین می باشیم.
نقطه منفی این سرچشمه انرژی زا تنها محدودیت هائی نیست که ما احتمالا در مورد به پایان رسیدن ذخایر نفتی در ۲۰ سال آینده حس می کنیم بلکه همچنین تاثیراتش بر محیط زیست است.
در سوخت ذغال سنگ گاز کربنیک (س او ۲) تولید می شود که در ظاهر بی خطر و گازی غیر سمی است. اما نیمی از این گاز کربنیک که ما امروز از لوله اتومبیل هایمان، ماشین های گازوئیلی، هواپیماها و رآکتورها تولید می کنیم در جو وارد می شوند و در جو به گازهای گل خانه ای تبدیل می شوند به این مفهوم که تشکیل این گازها در جو و افزایش آن باعث گرمای آب و هوای کره زمین می گردد. این روند ده ها سال است که به لحاظ تئوری شناخته شده است و از آغاز سال های ۹۰ مورد بررسی و مشاهدات قرار گرفته است.
به گاز کربنیک گازهای دیگر گل خانه ای هم اضافه می گردد. طبق آخرین آمار جامعه دانشمندان (آی پی س س سازمان ملل " کمیسیون تحقیقی میان دولت ها در باره تغییرات جوی")، سهم گاز کربنیک در انعکاس گازهای گل خانه ای که از سوی انسانها تولید می شوند ۶۱ % است. متان (س هاش ۴) که دومین کاندیدای مهم گازهای گل خانه ای است، ۲۰% گرمای جو را باعث می شود. ۱۹% دیگر را گاز های دیگری چون اوزون (او ٣) که در قشرهای پائینی جو قرار می گیرند تشکیل می دهند که در واقع پیامد روند سوخت در موتورها و تاسیسات صنعتی است و بر خلاف گاز کربنیک و متان با وجود اینکه عمرشان کوتاه است اما همواره در جو تشکیل می شوند.
تاثیرات گاز گل خانه ای متان بیشتراز گاز کربنیک است. اما خوشبختانه تمرکز این گاز در جو بسیار کم است و بیشتر در آن جاهائی قرار می گیرد که وجودشان به اکسیژن وابستگی ندارد: در مرداب ها، در مراکز زباله ها، در آب کنار مزارع برنج ، در معده گاو ها، در دریاچه های راکت و بسته و...
خطرناک ترین گازمعدنی در رگه های معدن ذغال سنگ همچنین از متان تشکیل شده و در موقع استخراج معادن این گاز بدون مانع به جو وارد می شود. همچنین گاز طبیعی هم از متان تشکیل شده است. نشت گاز در موقع حمل و نقل و همچنین استخراج گاز طبیعی به افزایش گازهای گل خانه ای در جو کمک می کند.
معمولا در بحث های بین المللی و در مذاکرات درباره محافظت از آب و هوای کره زمین، گازهای گل خانه ای درهم خلاصه می شوند و متان و گازهای دیگر مسموم کننده در رده گاز کربنیک (س او ۲) ارزش گذاری و محاسبه می گردند.
در آلمان برای مثال در سال ۲۰۰٣ انتشار گاز در جو طبق محاسبات ۱۰۲۴ میلیارد تن بوده است. از این مقدار ٨۶۵ میلیون تن گاز کربنیک بوده و مابقی از گازهای دیگر گل خانه ای تشکیل می شده که تاثیرشان با هم در جو با تاثیر ۱۵۰ میلیون تن گازکربنیک هم ارزش بوده است.
چین بعنوان سپر بلا
در سال ۲۰۰٣ در حدود ۴،٣٣ میلیارد تن گاز کربنیک در چین بعلت سوخت مواد انرژی زای فسیلی و هم چنین از طریق پروسه فعالیت صنایع در جو آزاد و پخش شده است. در واقع این مقدار گاز کربنیک پخش شده در محیط زیست چین چهار برابر آن مقداری است که در همین سال در محیط زیست کشور آلمان آزاد گردیده است. باید توجه نمود که بعد از سال های ۹۰ چین موفق شد تقریبا مقدار پخش گاز کربنیک در هوا را ثابت نگه دارد و از رشد آن جلوگیری کند. اما از آغاز سال ۲۰۰۰ به بعد گویا زندگی ماشینی در چین شدت گرفت و همه گیر شد و در نتیحه مصرف منابع انرژی زای فسیلی هم بالا رفت و در نهایت تولید گاز کربنیک در هوا هم افزایش یافت. البته آمار دیگری هم وجود دارند که حاکی از این هستند که مصرف منابع انرژی زای فسیلی در اقتصاد چین و پراکنده شدن گاز کربنیک در جو این کشور در آواخر سال های ۹۰ تقریبا در حال استراحت بوده است. در بسیاری از روزنامه های آمریکائی غالبا می بینیم که نوشته شده است چین در سال های آینده گوی رقابت را از آمریکا بعنوان بزرگترین پخش کننده گازهای سمی در جو خواهد ربود. در ایالات متحده آمریکا تنها در سال ۲۰۰٣ در مقایسه با چین و آلمان که در بالا ذکر شد در حدود ۶ میلیارد تن گاز کربنیک در محیط زیست پخش شده است که بروشنی بیشتر از چین و آلمان است و با وجود اخطار سازمان های زیست محیطی مقدار این گاز های سمی در هوای آمریکا همواره افزایش می یابند. باید توجه نمود که در چین در حدود ۱،٣ میلیارد انسان زندگی می کنند در حالیکه در آمریکا تنها ٣۰۰ میلیون انسان و در آلمان ٨۲ میلیون انسان بسر می برند. اگر بخواهیم شرایط مساوی استفاده از منابع انرژی زا را برای تک تک انسانهای ساکن این سه کشور حساب کنیم بنابراین چین باید ۴،۴ برابر آمریکا و ۱۵،٨ برابر آلمان گازکربنیک در هوایش پخش کند. که در این صورت برای جو کره زمین فاجعه بار بود اگر که گازهای گل خانه ای در کشوری که در میان کشورهای دیگر قرار دارد این چنین بالا می بود.
Wolfgang Pomrehn مترجم: ناهید جعفرپور-
سوالات جغرافياي عمومي
كارآيي عكسهاي هوايي چه زماني بهتر معلوم مي شود ؟
- دو مورد از ويژگيهاي زاگرس را بنويسيد.
- دربرنامه هاي توسعه شهري از ............... و نقشه هاي ............ استفاده مي شود.
- آب به شكل يخ در يخچالهاي ............. و ................. يافت مي شود.
- انسان از چه راههاي موجب فرسايش خاك مي شود ؟ ۲ مورد نام ذكر كنيد.
– زيست بوم را تعريف كنيد.
- جدول مقابل را كامل كنيد :
|
نوع بيابان |
مثال |
|
جنب حاره |
.................. |
|
................... |
ناميب |
- باران اسيدي چگونه بوجود مي آيد؟ توضيح دهيد.
– از منابع آلوده كننده درياي مازندران دو مورد نام ببريد.
- دو مورد از اثرات ناشي ازآلودگي خليج فارس را ذكر كنيد .
- زلزله چه زماني اتفاق مي افتد ؟ توضيح دهيد
– دوعلت سيل در بنگلادش را نام ببريد.
– يكي از اثرا ت مفيد حوادث طبيعي درمحيط را بنويسيد.
– نمودارهاي زير را كامل كنيد:
– هريك از عوامل زير درتراكم جمعيت چگونه موثراند؟ دريك خط بنوسيد.
عامل اقتصادي آب وهوا
چرا جمعيت ايران در ۷۰ سال (۱۳۳۵به بعد) چندبرابر شد؟
- در عربستان نرخ مواليد ۳۶ درهزار ونرخ مرگ ومير ۵ درهزار است نرخ رشد طبيعي جمعيت اين كشور را به درصد حساب كنيد.
- دراثر مهاجرت ازروستاها به شهرها چه مشكلاتي بوجود مي آيددرزير بيان كنيد:
- دومورد از مشكلات درروستاها ...................................................................
- دو مورد از مشكلات شهرها ......................................................................
- منظور از بازارهاي عمده جهانگردي ايران چيست؟
- جهانگردي ازدوراه به توسعه اقتصادي كشورها يكم درآمدكمك مي كند :
۱ - ...................... ۲ - .......................
- چه عواملي موجب گسترش جهانگردي درقرن بيستم شد؟ دو مورد ذكركنيد.
- مسافران از چه راههايي ممكن است به جنگل سي سنگان وپارك ملي گلستان آسيب برسانند؟دو مورد ذكر كنيد.
دومورد از جاذبه هاي توريستي هريك از نواحي زيرراذكر كنيد:
سواحل جنوبي ايرا ن نواحي كوهستاني
گرم شدن كره زمين
اين گزارش توسط 400 شبيهسازي كامپيوتري در 6 مركز مختلف تغيير آب و هوايي تهيه شده است.
اين گزارش ميافزايد: دماي كره زمين تا پايان سال 2010 در خوشبينانهترين شكل بين 1/1 تا 9/2 و در بدترين حالت بين 4/2 تا 4/6 درجه افزايش خواهد يافت.
بنا بر اين گزارش ، تا سال 2100 سطح آب درياها بين 18 تا 38 سانتيمتر و يا بين 26 تا 59 سانتيمتر افزايش خواهد يافت.
براساس گزارش IPCC ، در دو دهه آينده حرارت كره زمين هر سال 2/0 درجه افزايش مييابد. اين در حالي است كه حتي اگر تمركز گازهاي گلخانهاي به سطح سال 2000 بازگردد باز هم زمين شاهد افزايش دما معادل 1/0 درجه در هر دهه خواهد بود. با اطمينان ميتوان گفت كه فعاليتهاي انساني از سال 1750 موجب تسريع فرايند افزايش دماي زمين شده است. از سال1850 ، زماني كه افزايش گرماي زمين ثبت شده است ، تا سال 2005 بهطور متوسط دماي زمين76/0 درصد در سال افزايش يافته است. سازمان ملل در ابتداي سال گذشته ميلادي نيز با انتشار گزارشي اعلام كرده كره زمين وارد يك دوران جديد خشكسالي شده كه ممكن است سالها به طول انجاميده و شرايط زندگي در مناطق خشك را بسيار ناگوارتر كند. گزارش مؤسسه IPCC تأييدي بر گزارش سال گذشته سازمان ملل بوده و نشان ميدهد كشورهاي خشك بايد جديتر به آغاز دوران خشكسالي توجه كنند. چندي پيش در همين صفحه گزارشي چاپ شد با اين مضمون كه هشدار سازمان ملل در سازمانهاي مسئول ايراني چندان واكنشي برنيانگيخته و سال گذشته بين كشورهاي خشك جهان از اين جهت كشور ما استثناء بوده است.
شتاب در ذوب يخچالها
گزارش ديگري حاكي است كه يخچالهاي طبيعي در كوهستانها با سرعتي سه برابر دهه 1980 در حال ذوب شدن هستند. سازمان نظارت بر يخچالها ، مستقر در سوئيس ، كه به طور مستمر نمونهاي از 30 يخچال در سراسر جهان را مطالعه ميكند ميگويد اين شتاب ناشي از تغييرات آب و هوايي موسوم به گرمايش زمين است.
در ميان پديدههاي مختلف محيط طبيعي سطح زمين ، ذوب سريع يخچالها احتمالا بيش از هر چيز ديگر افزايش دماي زمين را منعكس ميكنند. تازهترين بررسي كه نتيجه آن اخيرا منتشر شده است نشانگر شتاب گرفتن روند كوچك شدن يخچالها است.
در سال 2005 ميلادي به طور متوسط 60 تا 70 سانتيمتر از قطر يخچالهاي مورد مطالعه جهان كاسته شد كه نشانگر ذوبي سه برابر سريعتر در مقايسه با دهه 1980 است.
به گفته ويلفريدهابرلي ، مدير اين سازمان با توجه به اينكه قطر يخچالهاي كوهستاني معمولا تنها دهها متر است ، اين بدان معني است كه بسياري از آنها در صورت ادامه روند فعلي ظرف چندين دهه از ميان خواهند رفت.
وي به بيبيسي گفت: ميتوانيم بگوييم كه زمانهايي در دورههاي گرمتر 10 هزار سال گذشته وجود داشته كه در جريان آنها يخچالها با اندازه امروزي قابل قياس بودند.
سوالات جغرافيا ٢
1- در مقابل هر كلمه صحيح يا غلط بنويسيد :
الف ) هر قدر به عرض هاي جغرافيايي بالاتر مي رويم زاويه تابش خورشيد مايل تر مي شود .
ب) خاك پودزول از مهمترين خاكهاي نواحي مرطوب استوايي است .
ج ) دين مسيح در آسيا ظهور كرد .
د) سواحل سنگي و مرتفع نسبت به سواحل پست و ماسه اي پهناي بيشتري دارند .
ه ) كوههاي جوان در دوره ترشياري بوجود آمده اند .
و ) به گسترش بيابان ، بيابان زايي مي گويند .
ز) مرز ايران و تركيه با نيت دائمي بودن كشيده شده است .
2- در عبارت هاي زير جاي خالي را با كلمات مناسب پر كنيد :
الف ) فرسايش فرآيندي طبيعي در ............... كره ي زمين است .
ب ) به زمينهاي يخ زده قطب جنوب ............ مي گويند .
ج) از بهم پيوستن دو يخچال ، يخرفتهاي ............... در هم مي آميزند و يخرفت مياني را پديد مي آورند .
د ) سرزمين لاپلند بين كشورهاي .......... و ............ قرار دارد .
3- اكوسيستم را تعريف كنيد .
4- به چه دلايلي در برخي از نواحي استخراج نوعي از منابع معدني يا توليد يك كالا تخصصي مي شود ؟ ( ذكر 4 مورد )
5- هر يك از پديده هاي زير مربوط به كدام نوع از اشكال فرسايشي مي باشد ؟
الف - باتلاق ها ( ) ب - غارها ( ) ج - مرداب هاي ساحلي ( )
6- چرا در سواحل دلتايي و خليج هاي كوچك گونه هاي متنوع آبزيان زندگي مي كنند ؟
7- خطوط ميزان را تعريف كنيد .
8- هر يك از جلگه هاي زير مربوط به چه كشوري مي باشند ؟ الف ) گنگ ( ) ب) ولگا ( )
9- دلايل محدود بودن فعاليت هاي كشاورزي در نواحي كوهستاني چيست ؟
10 - فرسايش بادي در بيابان ها به دو صورت انجام مي شود ، نام ببريد .
11- دو مورد از ويژگيهاي خاك هاي لُس را بنويسيد .
12- از توان هاي محيطي نواحي گرم و خشك چهار مورد را ذكر كنيد .
13- چرا در نواحي قطبي ميزان بارندگي كم است ؟
14 - محل اقامت اسكيمو ها در فصل زمستان كجاست ؟
15- يك مكان مناسب براي ايجاد سكونتگاه بايد داراي چه ويژگيهايي باشد ؟ ( ذكر دو مورد )
16- دو شكل اصلي سكونتگاه هاي روستايي كدامند ؟
17- الف ) اصطلاح شهر گريزي را تعريف كنيد . ب ) دو مورد از پيامد هاي فقر شهري را بنويسيد .
18- چه رابطه اي بين قيمت زمين و فاصله از مركز شهر وجود دارد ؟
19 - نام يك شهر جديد براي هر يك از شهرستان هاي مقابل بنويسيد . الف - شيراز ( ) ب - مشهد ( )
20 - سه ويژگي حكومت را نام ببريد .
21- مرز هاي تطبيقي چگونه مرزهايي هستند ؟ توضيح دهيد .
22- نوع و شكل هر يك از كشورهاي زير را مشخص كنيد .
الف- نروژ ( ) ب- ژاپن ( ) ج - الجزاير ( ) د - افغانستان ( )
23- انواع سيستم هاي كشاورزي سنتي را نام ببريد .
24- الف ) عوامل طبيعي موثر در مكان يابي صنعتي را نام ببريد .
ب ) دو كشور صنعتي در آمريكاي شمالي را نام ببريد .
25 - سه ناحيه متفاوت از نظر دما بر روي كره ي زمين وجود دارد ، آنها را نام ببريد .
26- هر يك از خاك هاي زير در كدام ناحيه ديده مي شود ؟
الف - پودزول ب - لاتريت ج - چرنوزيوم
27- چهار شاخه زبان ايراني را ذكر كنيد .
28- در مقابل هر عبارت كلمه صحيح يا غلط بنويسيد .
الف ) پيروان دين يهود سرزمين مشخصي ندارد . ( )
ب ) پهناي سواحل در همه ي نواحي يكسان است . ( )
ج ) تپه هاي ماسه اي ساحلي از جمله اشكال ناهمواري ناشي از رسوب گذاري مواد هستند . ( )
د ) با بهبود كيفيت كار نيروگاه هاي اتمي مي توان از آلودگي اتمي در سواحل جلوگيري كرد . ( )
29- كدام عوامل در پيدايش انواع ساحل مؤثرند ؟
30 - با توجه به شكل مقابل به موارد زير پاسخ دهيد : 
الف ) در امتداد خط d نيمرخ توپوگرافي رارسم نماييد .
ب ) نام عارضه مربوط را بنويسيد .
ج) شيب در سمت راست خط d تندتر است يا سمت چپ آن ؟
30- هر يك از كو ههاي زير جزء كدام انواع از كوه ها ( جوان ، پير ) مي باشند ؟
الف ) آپالاش ب ) آلپ
31 - نواحي كوهستاني از چه توانمنديهايي برخوردارند ؟
32- الف ) يخرفت ها از نظر مواد تشكيل دهنده و ...................... كاملاً با يكديگر متفاوت اند .
ب) متداول ترين نوع تپه هاي ماسه اي .................. است .
ج ) سرزمين پست كنگو در .................. داراي جنگل هاي استوايي است .
33- امروزه كشورهاي واقع در مناطق خشك از چه راه هايي توانسته اند آب مورد نياز خود را تأمين مي نمايند ؟
34- پديده خورشيد نيمه شب چيست ؟ توضيح دهيد .
35- چهار مورد از دلايل پديده ي بيابان زايي ( پيشروي بيابان ) را ذكر كنيد .
36- اصطلاح زير را به اختصار شرح دهيد .
الف ) آيسبرگ ب) ايلگو
37- مقر يا مكان يك شهر يا روستا را تعريف كنيد .
38 - نقش عمده هر يك از شهر هاي زير را تعيين كنيد .
الف ) ژوهانسبورگ ب ) قشم
39- منظور از انقلاب سبز چيست ؟
40- هر يك از شهرهاي جديد زير در كدام شهرسستان واقع اند ؟
الف ) مجلسي ( ) ب ) گلبهار ( )
41- چه عواملي منجر به فقر شهري مي گردد ؟ ( ذكر دو مورد كافي است )
42- نمودار مقابل را كامل كنيد . 
43- تالوگ چيست ؟
44- يكي از ويژگيهاي حكومت ، حاكميت است . اين اصطلاح به چه معنايي است ؟
45- عوامل انساني مؤثر در مكان يابي صنعتي را ذكر كنيد
46- بنيان گذاران سازمان اپك كدام كشورها بودند ؟ ( ذكر 4 مورد كافي است )
47- كوپن بر اساس كدام معيار ها نواحي آب و هوايي جهان را تقسيم بندي كرد ؟ نام ببريد .
48- هر يك از توضيحات زير مربوط به كدام نوع خاك است ؟
الف - در نواحي استوايي در اثر بارش فراوان ، كاني هاي آن شسته مي شود و قرمز رنگ است .
ب- به علت يخبندان شديد و كند شدن عمل تجزيه ، از نظر هوموس فقير است .
ج- خاك سياه رنگ و بسيار حاصلخيز جنوب روسيه
49- مرز يك ناحيه چگونه تغيير مي كند ؟
50- عوامل مؤثر در پيدايش سواحل را نام ببريد .
51- چهار مورد از توان هاي محيطي سواحل را نام ببريد .
52- با توجه به تعاريفي كه در سمت راست مي آيد ، گزينه درست مربوط به هر تعريف را از سمت چپ انتخاب كرده و گزينه مربوط به هر تعريف را در ورقه امتحاني بنويسيد .
1- در يخچال ها پديد مي آيند . الف - يخرفتهاي كناري
2- اندازه اين سنگ ها با سنگ هايي كه زمين آن محل را تشكيل مي دهند ، متفاوت است . ب - يخرفت هاي زيرين
3- سنگ هايي كه در زير يخچال به حركت در مي آيند . ج - يخرفتهاي پاياني
د- يخرفتهاي سرگردان
53- با توجه به شكل زير : 
الف - اختلاف ارتفاع نقاط A و B را حساب نماييد .
ب - اگر AB روي نقشه 4 سانتيمتر و مقياس نقشه نيز25000/1 باشد فاصلة در روي زمين چند كيلومتر و چند متر است ؟
54- عوامل مؤثر توليد برق بادي را در نواحي كوهستاني نام ببريد و اولين نيروگاه بادي كشورمان ( ايران ) در چه مكاني تأسيس شده است ؟ در نواحي بياباني خاك لس چه ويژگيهايي دارد ؟
55- براي تشكيل تپه هاي ماسه اي نظير برخان چه شرايطي لازم است ؟
56- محدوديت ها و مشكلات زندگي در نواحي گرم و خشك را نام ببريد ( ذكر 4 مورد كافي است )
57- مراحل تشكيل يخچال را در نمودار زير كامل كنيد . 
58- الف - جريان دريايي گلف استريم چه مناطقي را تحت تأثير قرار مي دهد ؟
ب - منطقه اصلي زندگي گوزن هاي شمالي در نواحي قطبي كدام سرزمين و در چه منطقه اي است ؟
59- روستاي ميدانگاهي را تعريف كنيد .
60- مادر شهرها نسبت به ساير سكونتگاه ها از چه لحاظي داراي برتري مي باشند ؟
61- با دقت در اين شكل بنويسيد درجة حرارت مربوط به كجاست ؟ چرا ؟ 
62- نام ديگر مرزهاي غير طبيعي چيست ؟ علت نامگذاري را توضيح دهيد .
63- اصطلاحات زير را توضيح دهيد :
الف - هوم لند ب - سياست آپارتايد
64- مهمترين نواحي صنعتي دنيا را نام ببريد ( چهار مورد )
65- هدف از جابجايي دائمي در سيستم گله داري شباني چيست ؟ اين جابجايي بين چه سرزمين هايي صورت مي گيرد ؟
66- چرا جغرافيدانان به ناحيه بندي يا تقسيم زمين به نواحي مي پردازند ؟ توضيح دهيد .
67- رايج ترين زبان هاي دنيا از نظر تعداد افرادي كه به آنها تكلم مي كنند را نام ببريد .
68- چرا تعيين مرز نواحي جانوري مشكل تر از نواحي گياهي است ؟
69- در شكل مقابل براي نيمكره شمالي ناحيه گرم - معتدل و سرد را نشان دهيد . 
70- سه نمونه از اشكال فرسايشي تراكمي ( ناشي از رسوبگذاري مواد ) در سواحل را نام ببريد .
71- دو منبع آلوده كننده نواحي ساحلي را بيان كنيد .
72- چرا نواحي كوهستاني براي توليد برق آبي بادي توانايي دارند ؟
73- در نقشه توپوگرافي زير : 
الف - ارتفاع A و B را حساب نمائيد .
ب- اگر خط AC در روي نقشه 4 سانتيمتر و فاصله حقيقي اين دو نقطه در روي زمين 20 كيلومتر باشد مقياس نقشه را محاسبه كنيد .
74- تفاوت كوه هاي جوان و پير را بنويسيد
75- زندگي در نواحي گرم و خشك چه محدوديت ها و مشكلاتي دارد ؟ ( ذكر 5 مورد كافي است )
76- تپه هاي ماسه اي سيف در چه شرايطي به وجود مي آيند ؟
77- چرا ايسبرگ ها خطري براي كشتي راني محسوب مي شوند ؟توضيح دهيد .
78- چگونه مي توان از انرژي زمين گرمايي در نواحي قطبي استفاده كرد ؟
79- هر يك از ويژگيهاي زير به كدام نوع سكونتگاه ( شهر يا روستا ) مربوط است . در ورقه امتحاني خود بنويسيد .
الف - خدمات و تسهيلات محدودتر است .
ب- اغلب نيروي كار به فعاليت هاي اوليه مشغولند .
ج - كاربري زمين پرتراكم تر و متنوع تر است .
د - رشد جمعيت و زاد و ولد بيشتر است .
80- علل اصلي رشد سريع شهر نشيني در كشورهاي در حال توسعه چيست ؟ توضيح دهيد .
81- زاغه ها چه ويژگيهايي دارند .
82- اگر شهر را به موجودي زنده تشبيه كنيم ، قلب آن ................. خواهد بود و قيمت زمين در آن .............. است .
83- مرزهاي تحميلي از ثبات بيشتري برخوردارند يا مرزهاي پيشتاز ؟ دلايل خود را ذكر كنيد .
84- كدام موارد باعث شده كه وسعت سرزمين ، عامل مهمي در قدرت ملي به حساب آيد ؟ توضيح دهيد .
85- امروزه اعضاي اكو در چه زمينه هايي با هم همكاري مي كنند ؟ ( 4 مورد )
86- جدول مقابل را كامل كرده و عيناً به ورقه امتحاني خود منتقل نماييد .
| نوع فعاليت | نام فعاليت |
| صيد ماهي | |
| توليد اتومبيل | |
| آموزشي | |
| توليد فولاد | |
| نوع اول | دام پروري |
87 - در تقسيم بندي آب و هوايي كوپن هر يك از علامت هاي B و E و C نمايانگر چه نوع آب و هوايي است ؟
88 - صحيح و غلط بودن عبارت هاي زير را در ورقه امتحاني مشخص كنيد :
الف - هر چه به سمت عرض هاي جغرافيايي بالاتر برويم تنوع درختان بيشتر مي شود .
ب - بر طبق نظرية جبر محيطي ، انسان با فعاليت خود بر محيط طبيعي تأثير چشمگيري گذاشته است .
ج - هر يك از اديان از يك مكان معين مبدأ گرفت و سپس در ساير نواحي انتشار يافته اند .
د - براي اندازه گيري توسعة انساني از سه عامل ميزان با سوادي ، اميد به زندگي و ميزان مصرف انرژي استفاده مي شود .
89- چرا گياهان بر روي كره ي زمين نقش حياتي دارند ؟
90- چرا خليج ها از نظر صيد ماهي داراي اهميت زيادي مي باشند ؟
91- امواج دريا چگونه موجب فرسايش سواحل مي شوند ؟
92- چرا ميزان آبهاي روان در كوهستان زياد است ؟ دلايل آنرا بنويسيد .
93- در شكل مقابل : 
الف - ارتفاع نقطة A چقدر است ؟
ب - ارتفاع نقطة B چقدر است ؟
ج- ميزان شيب در امتداد AB بيشتر است يا CD ؟ چرا ؟
94- علت جابجايي و حركات صفحات زمين ( Plate ) چيست ؟
95- الف - بيشترين تأثير فرسايش باد بر زمين هاي مرتفع بر كدام قسمت آن انجام مي گيرد ؟
ب- اگر موانع سنگي منفرد در معرض سايش با قرار بگيرند به چه شكلي در مي آيند ؟
96- چه عواملي موجب بيابان زايي مي شوند ؟
97- اصطلاحات زير راتعريف كنيد :
الف - يخسار
ب - ايسبرگ
98- چه عواملي موجب شده است كه در شرايط فعلي استفاده از ذخاير با ارزش منطقة قطبي تا حدودي غير ممكن مي شود ؟
99- مقر يا مكان يك شهر چه فرقي با موقعيت آن دارد ؟ پاسخ را توضيح دهيد .
100- چهار مورد از ويژگيهاي بخش مركزي تجارت شهر را بنويسيد ( دقت كنيد هر ويژگي از ويژگي ديگر متفاوت باشد )
101- چرا در برنامه ريزي شهري به شهر و محيط پيرامونش به منزلة يك سيستم توجه مي كنيم ؟
102- چرا مرزهاي تحميلي تنش زا هستند و موجب ناآرامي مي شوند ؟
103- افرادي كه معتقدند جهاني شدن به سود كشورهاي توسعه يافته است ، چه دليلي براي اعتقاد خود ذكر مي كنند ؟
104- بهترين شكل سرزميني براي يك كشور چه شكلي است ؟
105- مديران يك كارخانه مي خواهند نوع وسايل حمل و نقل و راه ر ابراي تأمين مواد اوليه كارخانه و توزيع كالاهاي توليد شده ، انتخاب كنند . چه عواملي را بايد در نظر بگيرند ؟ نام ببريد .
106- كشورهاي صنعتي براي بدست اوردن بازار هاي بيشتتر به چه راه هايي توسل مي شوند ؟
107- هر يك از توضيحات زير مربوط به كدام نوع خاك است ؟
الف - در نواحي استوايي در اثر بارش فراوان ، كاني هاي آن شسته مي شود و قرمز رنگ مي شود .
ب - به علت يخ بندان شديد و كند شدن عمل تجربه ، از نظر هوموس فقير است .
ج - خاك سياه رنگ و بسيار حاصلخيز جنوب روسيه .
108- هر يك از نواحي زير براساس كدام عامل ( طبيعي يا انساني ) ناحيه بندي شده اند ؟
الف - ناحية چرنوزيوم در جنوب روسيه
ب- ناحية استخراج نفت در اطراف خليج فارس
ج - كمر بندي گندم و پنبه در ايالات متحدة آمريكا
د - ناحية ساوانا
109- كانون ناحيه را با ذكر يك مثال از نواحي انساني توضيح دهيد ؟
110- چگونه سواحل صخره اي به پست و هموار تبديل مي شوند ؟
111- سواحل پست و ماسه اي براي سكونت و فعاليت انسان مناسبترند يا سواحل سنگي ؟چرا ؟
112- بهترين راه مبارزه با آلودگي نفتي در سواحل چيست ؟
الف - استفاده از آتش ( ) ب - استفاده از پاك كننده ها ( ) ج - جلوگيري از وقوع آنها ( ) د - جريمه و تنبيه ( )
113- چرا نواحي كوهستاني براي توليد برق آبي و برق بادي توانايي دارند ؟
114- آيا ضخامت پوستة زمين در زير قاره ها و افيانوس ها يكسان است ؟ توضيح دهيد .
115- اصطلاحات زير را تعريف كنيد :
الف - خطوط ميزان :
ب - نقشه توپوگرافي :
116- تپه هاي ماسه اي « سيف » چگونه و در چه شرايطي شكل مي گيرند ؟
117- علت تنوع وو كثرت انواع حشرات در مناطق استوايي چيست ؟
118- چرا نگهداري راه هاي ارتباطي در مناطق بياباني ، مستلزم صرف هزينه هاي هنگفت مي باشد ؟
119- چرا ميزان بارندگي در نواحي قطبي كم است ؟ ( دو دليل بياوريد )
120- وقتي در قطب شمال پديده خورشيد نيمه شب حاكم است ، در قطب جنوب چه وضعيتي وجود دارد ؟
121- شكل يا فرم هر يك از روستاهاي زير را بنويسيد :
الف - خانه ها به هم فشرده و با مزارع فاصله دارند .
ب - خانه ها گرداگرد يك مكان عمومي مثل كليسا قرار گرفته اند .
ج - خانه هاي روستايي در امتداد يك جاده مستقر شده اند .
122- منظور از مقر يا مكان يك روستا يا شهر چيست ؟
123- اصطلاحات زير را تعريف كنيد :
الف - حومه :
ب - مادر شهر ( متروپل ) :
124- در عبارت هاي زير كدام عبارت صحيح و كدام عبارت غلط است ؟
الف - شهر گريزي بيشتر در كشورهاي در حال توسعه وقوع يافته است .
ب - حومه نشينان از نظر اشتغال به شهر اصلي وابسته اند .
ج- نقش بازگاني تقريباً در همه شهرها وجود دارد .
د- « بخش رسمي » اشتغال به مهارت يا سرمايه نياز ندارد .
125- چرا شمار مبتلايان به بيماريهايي مانند سرطان و امراض عصبي در شهرها بيشتر از روستاها است ؟
126- خط الرأس را تعريف كنيد . ب- براي آن مثالي بزنيد .
127- در نقشه زير نام مرز طبيعي (1) و نام كشوري كه با شماره (2) مشخص شده است را بنويسيد . 
128- انقلاب و تحول در كدام عامل اصلي موجب شكل گرفتن پديدة «جهاني شدن » شده است ؟
129- سه نمونه از تحولات سياسي در دو دهه اخير را كه منجر به تغيير نقشه جهان شده است نام ببريد .
130- در دهه هاي اخير چه عواملي موجب كاهش تقاضاي نفت و در نتيجه كاهش قيمت نفت شده است ؟
131- هر يك از فعاليت هاي جزء كدام نوع فعاليت هاي اقتصادي ( كشاورزي ، صنعت ، خدمات ) است ؟
الف - اتومبيل سازي ب - صيد ماهي ج- پارچه بافي د - هتلداري
132- كوپن بر اساس كدام معيار ها نواحي آب و هوايي جهان را تقسيم بندي كرد؟ نام ببريد .
133- در عبارت هاي زير جاي خالي را با كلمات مناسب پر كنيد :
الف ) به مجموعه اي از موجودات زنده و محيط فيزيكي غير زنده اي كه با آن د رارتباطند ، ................ مي گويند .
ب ) مهمترين و اصلي ترين بخش زنجيرة غذايي ، ...................... هستند .
ج ) بيشترين تعداد و تنوع گونه ها در زيست بوم .......................... وجود دارد .
د ) بعضي از مردم شمال آفريقا به زبان ........................ تكلم مي كنند .
134- امروزه براي ناحيه بندي از چهار روش استفاده مي شود . آنها را نام ببريد .
135- سه نمونه از اشكال ناهمواري ناشي از حفر مواد (فرسايش كاوشي ) در سواحل را نام ببريد .
136- كدام عوامل و فعاليت هاي انساني باعث تغيير در چشم اندازهاي ساحلي مي شوند ؟ ( ذكر 4 مورد كافي است )
137- نظريه اشتقاق و جابجايي قاره ها توسط چه كسي مطرح شد و قاره پانگه آ ( ابر قاره ) به كدام قاره ها تقسيم شده است .
138- در شكل زير :
الف - ميزان شيب بين دو نقطه AB بيشتر است يا AC ؟
ب - در صورتي كه فصله دو نقطة AC روي نقشه 2 سانتي متر باشد ، فاصلة اين دو نقطه روي زمين چقدر است ؟ 
139- الف ) محيط كوهستان براي كشاورزي مناسبتر است يا دامپروري ؟ چرا ؟
ب ) توليد برق در نيروگاه هاي آبي و بادي مزاياي زيادي نسبت به ساير نيروگاه ها دارد . دو مورد از اين مزايا را بنويسيد .
140- الف ) بيشترين تأثير فرسايش باد بر زمين هاي مرتفع بر كدام قسمت آن انجام مي گيرد ؟
ب ) اگر موانع سنگي منفرد در معرض سايش باد قرار بگيرند به چه شكلي در مي آيند ؟
141- الف ) چرا خطر فرسايش خاك در جنگل هاي آمازون در كشور برزيل محسوس تر است ؟
ب ) ويژگيهاي مثبت يا توان هاي محيطي نواحي گرم و خشك را نام ببريد . ( سه مورد كافي است )
142- الف ) بادهاي قطبي چگونه پديد مي آيند ؟
ب ) چرا تشخيص فاصله واقعي آيسبرگ ها از كشتي ها دشوار مي باشد ؟
143- الف ) سرزمين لاپلند در كجا واقع است و از چه نظر اهميت دارد ؟
ب ) كلبه هاي يخي اسكيموها چه نام دارد ؟
144- عامل اقتصادي چگونه موجب مهاجرت روستاييان به شهرها مي شود ؟ توضيح دهيد .
145- نقش عمدة هر يك از شهرهاي زير را بنويسيد .
الف ) بنارس ( ) ب) هنگ كنگ ( ) ج ) بركلي ( ) د ) رم ( )
146- چرا هواي مركز شهرها گرم تر از حومه و نواحي پيرامون آن است ؟ توضيح دهيد
147- تعيين خط مرزي رودخانه به صورت تالوك و خط منصف را توضيح داده و مشخص كنيد كداميك بهتر است ؟
148- كدام موارد باعث شده كه وسعت سرزمين ، عامل مهمي در قدرت ملي به حساب آيد ؟ توضيح دهيد .
149- امروزه نيروي كار از نظر كمي اهميت دارد يا از نظر كيفي ؟چرا ؟
150- منظور از كشت و صنعت چيست؟
151- در تعاريف مربوط به « ناحيه » بر روي دو نكته تأكيد مي شود . اين دو نكته را بنويسيد .
152- جاهاي خالي را در نمودار زير كامل كنيد . 
153- با ذكر علت توضيح دهيد بين مدارهاي 10 درجه شمالي 60 درجه شمالي كدام يك انرژي بيشتري را در واحد سطح دريافت مي كنند ؟
154- عوامل مؤثر در پيدايش سواحل را نام ببريد ؟ ( سه مورد كافي است )
155-كدام عوامل و فعاليت هاي انساني باعث تغيير در چشم اندازهاي ساحلي مي شوند ؟ ( چهار مورد كافي است )
156- محيط كوهستان براي كشاورزي مناسب تر است يا دامپروري ؟ چرا ؟
157- در نقشه توپوگرافي زير : 
نيمرخ AB را رسم كنيد .
158- باد چگونه عمل سايش انجام مي دهد ؟ بيشترين سايش باد در چه قسمتي از موانع سنگي است ؟
159- چه عواملي موجب جذب گردشگران نواحي مرطوب ، به نواحي گرم و خشك مي شوند ؟
160- منظور از رَگٍ يا سنگفرش بياباني چيست ؟
161- چه عواملي موجب نوسان سطح آبهاي زير زميني ، نواحي گرم و خشك شده اند ؟
162- محدوده نواحي قطبي توسط چه مدارهايي مشخص مي گردند ؟
163- چرا ميزان بارندگي در نواحي قطبي كم است ؟ دليل بياوريد ( سه مورد )
164- جريان هاي گرم دريايي ، امكان كشتيراني در كدام بنادر و كشورهاي نواحي قطبي را فراهم آورده است ؟
الف ) بندر ................ ( كشور ................. ) ب ) بندر ...................... ( كشور ........................ )
165- مهمترين اجزاي يك سكونت گاه روستايي را نام ببريد .
166- اصطلاحات زير را تعريف كنيد :
الف ) شهر نشيني :
ب ) شهر گريزي :
167- مهمترين مشائل و مشكلات شهري در كشورهاي در حال توسعه را نام ببريد . ( چهار مورد )
168- به روستاهايي كه خانه ها به فاصله ي بسيار نزديك قرار گرفته اند و مزارع از خانه ها دورند چه مي گويند ؟
1) متفرق 2) ميدانگاهي 3) خطي 4) متمركز
169- منظور از مرزهاي هندسي چيست ؟ توضيح دهيد .
170- هر كشوري كه در ساحل دريايي آزاد قرار گرفته باشد تا چه اندازه بر آبهاي ساحلي خود حق حاكميت دارد ؟ توضيح دهيد .
171- بازتاب قدرت حكومت ها را در چه مواردي مي توان جستجو كرد ؟ توضيح دهيد
172- منظور از كشت و صنعت چيست ؟
173- كشورهايي كه داراي موازنة مثبت هستند چه توانايي هايي مي توانند داشته باشند ؟
174- تقسيم بندي نواحي توسط جغرافي دانان به چه منظوري انجام مي گيرد ؟
175- امروزه براي ناحيه بندي از چهار روش استفاده مي شود . آنها را نام ببريد .
176- الف ) خاكهاي نواحي قطبي و سرد سير چه ويژگيهايي دارند ؟
ب ) معروف ترين خاك ايران چه نام دارد ؟
177- چرا ورود فاضلاب هاي كشاورزي به آبهاي ساحلي ، باعث از بين رفتن آبزيان و كاهش كيفيت محيط ساحلي مي شود ؟
178- عوامل مؤثر در پيدايش سواحل را نام ببريد ( سه مورد كافي است )
179- در منحني توپوگرافي مقابل : 
الف ) ارتفاع نقطه M را مشخص كنيد .
ب ) اگر فاصله دو نقطه M و N در روي نقشه 4 سانتي متر باشد ، فاصله حقيقي آن دو نقطه چند كيلومتر است ؟ ( عمليات محاسبات نوشته شود .)
180- چهار مورد از جاذبه هاي طبيعي نواحي كوهستاني كه سبب جذب گردشگر مي شود را نام ببريد .
181- هر يك از موارد زير به چه شكلي بوسيله آبها حمل مي شوند :
الف ) مواد آهكي ب ) ذرات ج) دانه هاي شني
182- از فناوريهاي جديد در نواحي گرم و خشك در چه زمينه هايي استفاده مي شود ؟ ( چهار مورد )
183- الف ) خاك لُس چه ويژگيهاي دارد ؟
ب ) علت تنوع و كثرت حشرات در جنگل هاي استوايي چيست ؟
184- الف) كدام كشورها در قارة آمريكاي شمالي جزء محدوده قطبي هستند ؟
ب ) ويژگيهاي خاص و منحصر به فرد آب و هواي قطبي كدامند ؟
185- هر يك از ويژگيهاي زير به كدام نوع سكونت گاه ( شهر يا روستا ) مربوط است ؟
الف ) چشم اندازه هاي طبيعي وسعت زيادي دارند ( )
ب ) تعاون و همكاري بيشتر است ( )
ج ) 75 درصد جمعيت فعال به فعاليت هاي غير كشاورزي جذب شده اند ( )
د ) نوگرايي و تغييرات اجتماعي بيشتر است ( )
186- نقش عمده ي هر يك از شهرهاي زير را بنويسيد
سرعين ( ) كيش ( ) رم ( ) بنارس ( )
187- الف ) چرا هواي مركز شهرها گرم تر از حومه و نواحي پيرامون آن است ؟ توضيح دهيد .
ب - دو شهر بزرگ جهان كه بيش از يك بخش مركزي ( C.B.D ) دارند كدامند ؟
188- الف ) مرزهاي پيشتاز به چه نوع مرزهايي گفته مي شود ؟
ب ) براي اين نوع مرزها يك مثال بنويسيد .
189- كدام تحولات فناورانه به پديدة جهاني شدن كمك كرده است ؟
190- مرز را تعريف كنيد ؟
191- الف ) نيروي كار از چند بعد اهميت دارد ؟
ب ) امروزه كدام بعد اهميت بيشتري دارد ؟ چرا ؟
192- منظور از فعاليت هاي نوع دوم چيست ؟ توضيح دهيد و مثال بزنيد .
193- در عبارت هاي زير جاي خالي را با كلمات مناسب پر كنيد :
الف ) به مجموعه اي از موجودات زنده و محيط فيزيكي غير زنده اي كه با ان در ارتباط اند ، .................. مي گويند .
ب ) قاره ي پانگه آ به تدريج به دو قاره لوراسيا در شمال و ................ در جنوب تقسيم شد .
ج) به پوسته و جبه بالايي زمين ، .................. مي گويند .
196- كوپن بر اساس كدام معيارها نواحي آب و هوايي جهان را تقسيم بندي كرد ؟ نام ببريد .
197- در مقابل جمله صحيح ( ص ) و جمله هاي غلط ( غ ) بگذاريد .
الف ) دين بودا و برهمايي در محدوده ي قاره ي آسيا و آفريقا باقي مانده است ( )
ب ) چرنوزيوم از بهترين خاك هاي نواحي معتدل است ( )
ج) معمولاً سبك معماري و شهرسازي دو ناحيه مجاور به هم شبيه است ( )
د ) قطب شمال از قطب جنوب سردتر است ( )
هـ - ناحيه ي قطبي جنوب را مي توان يك قاره ناميد ( )
198- امروزه براي ناحيه بندي از چه روش هايي استفاده مي شود ؟
199- هر يك از پديده هاي زير مربوط به كدام نوع از اشكال فرسايشي مي باشد ؟
الف - دريابار ( ) ب - تپه هاي ماسه اي ساحلي ( ) ج- ستون سنگي دريايي ( )
200- كدام عوامل و فعاليت هاي انساني باعث تغيير در چشم اندازهاي ساحلي مي شوند ؟ ( سه مورد كافي است )
201- سه مورد از جاذبه هاي گردشگري در محيطهاي كوهستاني را بنويسيد .
202- با توجه به منحني توپوگرافي مقابل به موارد زير پاسخ دهيد : 
الف - ارتفاع نقطه M را بنويسيد .
ب - نيمرخ توپوگرافي را در امتداد خط AB ترسيم نماييد .
A B
203- فرايند فرسايش در سه مرحله سبب كاهش ارتفاع كوهستان ها و تغيير شكل انها مي شود اين مراحل را نام ببريد .
204- از نظر شكل ظاهري برخان ها داراي چه مشخصاتي هستند ؟
205- چگونه مي توان نواحي بياباني را بازسازي كرد ؟
206- از فنّاوريهاي جديد در نواحي گرم و خشك در چه زمينه هايي استفاده مي شود ؟چهار مورد را بنويسيد .
207- چرا ميزان برندگي در نواحي قطبي كم است ؟ دليل بياوريد .
208- جاي خالي را با كلمات مناسب پر كنيد
الف ) در منطقه اي به نام اُكلاويك در كشور ..................... اسكيموها به كمك تجهيزات و امكاناتي كه دولت در اختيار آنها قرار داده بود ، شهري زيبا به نام اينوويك ساختند .
ب ) كلبه هاي يخي اسكيمو ها ، ................... نام دارد .
ج - به سيستمي كه در كنار مزارع ، كارخانه هاي تبديل و بسته بندي محصولات پديد آمده است ، ............. مي گويند .
د - نيروي كار ، سرمايه ، بازار مصرف و .............. از عوامل انساني مؤثر در مكان يابي صنعتي هستند .
209- اگر حجم قابل رؤيت يك كوه يخ ( آيسبرگ ) 40 متر مكعب باشد ، حجم كل آن چقدر است ؟
210- هر يك از ويژگيهاي زير به كدام نوع سكونتگاه ( شهر يا روستا ) مربوط است ؟
الف ) خدمات و تسهيلات محدودتر است ( )
ب ) كاربري زمين پرتراكم تر و متنوع تر است ( )
211- روي نمودار مقابل ، جاي خالي را با كلمات مناسب پر كنيد . 
212- سه ويژگي از فعاليت هاي « بخش غير رسمي » در شهرها چيست ؟
213- علت به وجود آمدن جزيره حرارتي بر فراز شهرها را بنويسيد .
214- نقش عمده هر يك از شهرهاي زير را بنويسيد .
الف - كمبريج ( ) ب - قم ( ) ج- هنگ كنگ ( )
215- مرزهاي تحميلي چگونه مرزهايي هستند ؟ توضيح دهيد .
216- كشور ايران در كداميك از اتحاديه ها يا سازمان هاي اقتصادي عضويت دارد ؟ نام ببريد .
217- كدام يك از اشكال زير بهترين مرز آبي را تشكيل مي دهد ؟ چرا ؟ 
218- نوع شكل هر يك از كشورهاي زير را مشخص كنيد .
الف- شيلي ( ) ب - اندونزي ( ) ج - لهستان ( ) د - تايلند ( )
219- در تصوير زير كشاورزي به عنوان يك سيستم نمايش داده شده است . جاهاي خالي را با كلمات مناسب پر كنيد . 
220- ناحيه بندي چيست ؟
221- با توجه به جدول به بندهاي الف - ب - ج در ورقه امتحاني پاسخ دهيد :
| زبان | دين | نام كشور | |
| ؟ | ؟ | چين | الف |
| ----- | برهمايي | ؟ | ب |
| ----- | ؟ | استراليا | ج |
222- چرا گياهان سبز توليد كنندگان اصلي و مهمترين بخش زنجيره غذايي بشمار مي روند ؟
223- امواج چگونه موجب فرسايش سواحل مي شوند ؟
224- كدام نوع از سواحل شرايط مساعدي براي زراعت فراهم مي سازند ؟ دلايل آن را ذكر كنيد .
225- چرا نواحي كوهستاني براي توليد برق بادي شرايط مساعدي دارند ؟ با ذكر مثال توضيح دهيد .
226- در شكل مقابل : 
الف - نوع عارضه را مشخص كنيد ( قله يا قعر )
ب - فاصله خطوط ميزان چقدر است ؟
ج - فاصله دو نقطه AB در روي نقشه 2 سانتي متر است با توجه به مقياس نقشه فاصله فاصله حقيقي آن دو نقطه چند كيلومتر مي باشد ؟ ( عمليات محاسبه نوشته شود )
مقياس
227- فرايند فرسايش در كوهستان طي چه مراحلي صورت مي گيرد ؟ نام ببريد .
228- برخان چه نوع فرسايش بادي بشمار مي رود و شكل آن در طبيعت چگونه است ؟ توضيح دهيد .
229- الف ) فعاليت هاي انساني نواحي گرم و خشك كه نياز به مكان هاي خلوت دارند ، را نام ببريد .
ب ) با چه اقداماتي مي توان نواحي تبديل شده به بيابان را بازسازي كرد ؟ ( دو مورد )
230- چه عواملي در تشكيل يخچال ها مؤثرند ؟ ( چهار مورد را ذكر كنيد )
231- كدام جريان دريايي و به چه عللي باعث پيشرفت صنعت ماهيگيري در درياي شمال شده است ؟ توضيح دهيد .
232- ملاك هاي تشكيل شهر از روستا را نام ببريد .
233- مهمترين عوامل توسعه حومه نشيني را بنويسيد ( ذكر 5 مورد )
234- فقر شهري چه مشكلات اجتماعي را در سطح شهرها بوجود مي آورد ؟ ( ذكر 4 مورد )
235- نام ديگر مرزهاي غير طبيعي چيست ؟ علت اين نامگذاري را توضيح دهيد .
236- چرا « شكل فشرده » با مركزيت پايتخت بهترين شكل براي يك كشور است ؟ توضيح دهيد .
237- كدام كشورهاي جهان در زمينه پرورش گوسفند تخصص دارند ؟ ( ذكر 4 مورد )
238- عوامل انساني مؤثر در مكان يابي صنعتي صنعتي را نام ببريد .
239- مطالعات كدام دانشمند نشان داد كه زمين كروي كامل نيست ؟
240- هنگامي كه خورشيد بر مدار رأس السرطان عمودي مي تابد ، در نيمكره جنوبي چه فصلي داريم ؟
241- فاصله شهر الف تا ب در روي زمين 120 كيلومتر است ، مشخص نماييد اين فاصله در روي نقشه اي با مقياس3000000/1 چند سانتيمتر است ؟ ( عمليات محاسبه را در برگه جواب بياوريد )
242- چهار مورد از ويژگيهاي لايه تروپوسفر را بنويسيد .
243- در روي برگه امتحاني شكل زير را بكشيد و در روي آن جهت وزش باد ( شيب باد ) را مشخص نماييد . 
244- محل وزش باد هاي غربي كجاست ؟ و چرا زمستان در مسير اين بادها به داخل قاره ها اغتشاش و بي نظمي بوجود مي آيد ؟
245- كم باران ترين مناطق سطح زمين منطبق با كدام نواحي زمين است ؟
246- علت انفجار در آتشفشان هاي انفجاري چيست ؟ و اين آتشفشان ها در چه نواحي از جهان مشاهد ه مي شوند ؟
247- اثرات تخريبي زلزله به چه عواملي بستگي دارد ؟ ( دو مورد كافي است )
248- دو تفاوت بين سنگهاي آذرين ( دروني ) و سنگهاي رسوبي را بنويسيد .
249- سرعت تجزيه خاك به چه عواملي بستگي دارد و در چه صورت مي توان در خاك بيابان محصول فراوان بدست آورد؟
250- چرا مناطق مخروط افكنه جاذب جمعبت اند ؟
251- درياچه هاي آب شيرين بيشتر در كدام مناطق قرار دارند و كدام درياچه در ايران هنوز آب شيرين دارد ؟
252- شديدترين و ضعيفترين مد ( بيشترين و كمترين ) در چه مواقع مشاهده مي شود ؟
253- چه نوع رسوباتي در منطقه عميق دريا ته نشين مي شود ؟
254- از يخچال هاي آلاسكا و گرينلند كدام يك يخچال قطبي و كدام يك يخچال دره اي است و انواع مورن ها كدام موجب پيدايش درياچه هاي يخچالي مي شود و بيشتر اين درياچه ها در دوره كواترنري بوجود آمده يا دوره ترشياري ؟
255- كانون اصلي نژاد زرد كجاست ؟ از نظر مهاجرت نژاد زرد نسبت به ساير نژاد ها چه تفاوتي دارد ؟ و چگونه زردپوستان به قاره آمريكا راه يافتند .
256- سه شكل عمده مهاجرت در قرن اخير را نام ببريد .
منبع : گروه جغرافياي سازمان آموزش وپرورش شهر تهران
طرح درس
ماده ي درسي : جغرافياي (1)
مقطع تحصيلي : متوسطه پايه : دوم رشته : ادبيات و علوم انساني تهيه كننده:ج.عجم
موضوع : آلودگي هوا و پيامد هاي آن
مدت جلسه : يك جلسه آموزشي
شماره صفحه ي كتاب:83 تا86 تعداد دانش آموزان: 20نفر تاريخ: 2/11/85
منابع مطالعاتي:
كتاب راهنماي معلم جغرافياي (1)، پايگاههاي اينترنتي معرفي شده در متن طرح درس
مفاهيم:
گازهاي گلخانه اي[Green house Effect ] ،آلودگي هوا [Air Pollution] سوخت هاي فسيلي[Fossil Fullness ] ،وارونگي دما [Inversion ]، گرم شدن زمين [Earth Warming ]
اهداف تدريس:
الف - هدف كلي :
آشنايي با علل آلودگي هوا و پيامدهاي آن در سطح كره ي زمين
ب- اهداف جزئي : دانش آموزان در پايان تدريس ...
1- با علل آلودگي هوا آشنا مي شوند.
2- گازهاي گلخانه اي به ويژه دي اكسيد كربن را مي شناسند.
3- به اهميت تأثير گازهاي گلخانه اي بر جو زمين پي مي برند.
4- نتيجه ي افزايش گازهاي گلخانه اي را مي فهمند.
5- پيامدهاي گرم شدن كره ي زمين را درك مي كنند.
6- با لايه هاي مختلف جو و خواص آن از نظر دمايي آشنا مي شوند.
ج - اهداف رفتاري: دانش آموزان در پايان( يا ضمن تدريس ) قادرند:
1-1) علل طبيعي آلودگي هوا را نام ببرند.
2-1) علل انساني آلودگي هوا را نام ببرند.
3-1) تفاوت بين عوامل طبيعي و انساني آلودگي هوارا بيان كنند.***
1-2) منظور از خاصيت گلخانه اي را توضيح دهند.
2-2)گازهاي گلخانه اي را نام ببرند.
3-2) چگونگي تأثير گذاري گازهاي گلخانه اي بر جو زمين را تحليل كنند.*****
1-3) اثر مثبت گازهاي گلخانه اي بر جو زمين را بيان كنند.
1-4) علل افزايش گازهاي گلخانه اي به ويژه دي اكسيد كربن را توضيح دهند.
2-4) نتيجه ي افزايش گازهاي گلخانه اي را تجزيه و تحليل كنند.
3-4) علت گرم شدن كره ي زمين را توجيه كنند.
4-4) تأثير كشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه را بر افزايش ميزان دي اكسيد كربن هوا مقايسه كنند.*****
1-5) پيامد هاي گرم شدن كره ي زمين را توضيح دهند.
2-5) علت بالا آمدن آب در برخي در ياها و اقيانوسها را تحليل كنند.
3-5) علت افزايش خشكساليهاي مناطق گرم و خشك را توضيح دهند.*****
1-6) لايه هاي جو براساس دما را از پايين به بالا نام ببرند.
2-6) تفاوت لايه هاي را جو از نظر دمايي مقايسه كنند*****
1-7) وضعيت تروپوسفر را در حال وارونگي دما تحليل كنند.
2-7) زمان وقوع وارونگي دما را توضيح دهند.
3-7) تحليل كنند كه چرا وارونگي دما در مراكز شهري و صنعتي خطرناك بوده ولي در مناطق پيراموني مشكلي ايجاد نمي كند؟*****
8) به وسيله ي نرم افزارهاي آماري مانند Excel نمودار نوسان دي اكسيد كربن و دما را رسم، رابطه ي اين دو را توضيح دهند.
9) در رابطه با آلودگي هوا و وارونگي دما اطلاعاتي را جمع آوري ، سازماندهي و تجزيه وتحليل نمايند.
10) براي جلوگيري از آلودگي هوا راه حل ارائه كنند.
11) براي كاهش اثرات گرم شدن زمين راه حل ارائه كنند.
12)با توجه به وضعيت فعلي استفاده از سوخت هاي فسيلي و آب و هواي زمين آينده را پيش بيني كنند.
وسايل مورد نياز :
تخته و گچ(يا ماژيك) – رايانه به تعداد كافي(به ازائ هر دو نفر يك دستگاه با امكان اتصال به انترنت) وجود نرم افزار هاي ارائه ي مطالب مثل Excel - وجود فلاپي ديسك يا CD براي ذخيره ي مطالب
مهارتهاي لازم :
توانايي كار با Excel و Word– توانايي جستجو در اينترنت و ذخيره سازي مطالب
روشهاي تدريس:
روش كارايي تيم(معلم در جلسات آغازين سال تحصيلي پس از شناخت دانش آموزان آنها را در گروههاي 4 نفره دسته بندي كرده و و براي هرگروه يك نام و يك مدير انتخاب كرده است) – بارش مغزي – روش حل مساله
مراحل تدريس:
*1 ): برقراري روابط عاطفي با دانش آموزان: ** زمان لازم:2 دقيقه
(معمولاً در كلاس هاي عادي اين مرحله طولاني تر و گاهي تا 10دقيقه جهت رفع اشكال طول مي كشد.)
ذكر نام خدا و نوشتن آن روي تخته – احوال پرسي و حضور و غياب – پرسش از حال غائبين جلسه ي گذشته – اشاره اي به امتحاناتي كه پشت سر گذاشته شده و جويا شدن از وضعيت نمرات دانش آموزان – وضعيت آب و هوا و اخبارمربوط به آن(مثلاً راستي شنيدين مدارس تهران بخاطر آلودگي هوا تعطيل شد)- برطرف كردن اشكالات دانش آموزان از درس گذشته و...
*2) : ارزشيابي قبل از تدريس: 7دقيقه( در اين طرح درس)
(با توجه به اينكه اين درس در اولين جلسه ي بعد از امتحانات پاياني ترم اول تدريس مي شود آزمون از درس گذشته بيشتر به منظور يادآوري مطالب انجام مي شود)
1-2)آزمون از جلسه ي گذشته :
معلم به طور داوطلبانه يكي از گروههارا براي پاسخگويي به جلوي كلاس مي خواند و از يكي ديگر از گروهها مي خواهدتا از درس گذشته سوالاتي را مطرح و از گروه اول بپرسندو براي پاسخ هايشان نمره اي در نظر بگيرند،درتمام مدت معلم بر كار هر دو گروه نظارت كامل داشته و در صورت لزوم سوالات طرح شده را اصلاح يا پاسخ ها را كامل مي كند؛اين شيوه ي ارزشيابي موجب افزايش مشاركت دانش آموزان در پيشبرد اهداف كلاس مي شود. ( بعضي سوالات به صورت گروهي و بعضي را به طور انفرادي پاسخ دهند) .
- چرا در ايران رويش درخت با دشواري مواجه است ؟(انفرادي )
- جنگلهاي شمال ايران چه ويژگي هايي دارند؟(گروهي)
- كدام جنگل هاي ايران در سواحل كم عمق ايران رشد مي كنند ؟(انفرادي)
- از اين جنگلها چه استفاده هايي مي شود ؟(گروهي )
- نتيجه ي از بين رفتن جنگلها و مراتع ايران را تجزيه و تحليل كنيد(گروهي)
- و....
*2-2) ارزشيابي تشخيصي و همزمان ايجاد آمادگي براي ورود به درس جديد: **5دقيقه
معلم جمله ي «يك زمين هزاران دنيا » را روي تخته نوشته و از دانش آموزان مي خواهد نظرشان را راجع به آن بيان كنند.
سپس مي پرسد:درشبهاي زمستان چه وقت هواگرمتر است؟شبهاي ابري يا شبهاي صاف؟(اين جمله بايد بايك مثال ازآب و هواي منطقه در طي روزهاي گذشته همراه شود و چون تدريس در زمستان انجام مي شود براحتي مي توان مثالي پيداكرد)و در مقابل پاسخ هاي دانش آموزان از آنها دليل مي خواهد. واژه هاي «گازهاي گلخانه اي ، گرم شدن زمين ، و وارونگي دما» را روي تخته نوشته و از گروهها مي خواهد با مشورت اعضا هرچه مي دانند جمع بندي كرده، يادداشت وسپس بيان كنند.
در اين مرحله معلم صحبتهاي دانش آموزان را تأييد يا رد نمي كند و اجازه مي دهد تا بعد از دريافت اطلاعات خودشان در اين مورد قضاوت كنند ؛ اين كار ترس از ابراز عقيده دربين دانش آموزان را به مرور زمان ازبين مي برد.
*3- تدريس درس جديد: **20 دقيقه
(دراين مرحله گاهي نياز است تا به سوالات متعدد دانش آموزان درباره ي چگونگي استفاده از اينترنت ، ذخيره ي مطالب و.. پاسخ دهيد.)
‡معلم از دانش آموزان مي خواهد با وارد شدن به سايت هاي فارسي
*www .keshavarzejavan.com azirehdanesh . Com*
www. hupaa.com*
Persiangeo .com*
Chubineh .persianbelag .com*
* www .earthwatchers.org
*www .climate-change.ir
* وساير سايتها ي فارسي مفيد.
وارد شده و اصطلاحات « گازهاي گلخانه اي ، گرم شدن زمين ،وارونگي دما، ذوب يخچالهاي قطبي و افزايش خشكساليها» را جستجو كنند. ( هر گروه يكي از اصطلاحات يادداشت شده را بررسي كند اما گرم شدن زمين را همه ي گروه ها).
‡اطلاعات به دست آمده را در يك پوشه ذخيره كرده ، سازمان دهي و سپس بريك برگ خلاصه كنند.
‡ اكنون از هر گروه يك فردبه ترتيب زير نتايج يافته هايشان را براي ساير دانش آموزان ارائه مي دهد. 1- آلودگي هوا و منابع آن 2- گازهاي گلخانه اي 3-گرم شدن زمين
4- ذوب يخچالهاي قطبي 5- وارونگي دما (اينورژن).(در برابر نكاتي كه دانش آموزان بيان مي كنند معلم از واژه هاي تشويقي به طور مكرر استفاده مي كندتا شهامت آنان و اعتماد به نفسشان را افزايش دهد) .
‡ در پايان معلم با برقراري يك رابطه ي منطقي بين صحبت هاي دانش آموزان مطالب را جمع بندي مي كند.(معلم در جمع بندي مطالب از همان صحبت هاي دانش آموزان استفاده كرده و نام گوينده ي مطلب را به زبان مي آوردو از اصطلاح« همان طور كه فلاني گفت»استفاده مي كند).
*4- ارزشيابي تكويني و نتيجه گيري از درس: ** 3 دقيقه
در اين مرحله معلم از دانش آموزان مي خواهدتا به سوالاتي مانند آنچه در زير آمده است، پاسخ دهند :(براي پاسخ هاي صحيح نمره درنظر گرفته شود تا ايجاد انگيزه نمايد.در برابر پاسخها از واژه هايي چون :عجب حرف قشنگي، دمت گرم ، و..... «اين اصطلاحات به طور مكرر در بين دانش آموزان به كاربرده مي شود»استفاده مي كند،كه هم جنبه ي تشويقي دارند وهم موجب نزديكي معلم و دانش آموزان از نظر فرهنگ لغات مي شود ؛و جوابهاي غلط را فقط اصلاح كرده واز عكس العمل تنبيهي خودداري مي كند،چرا كه اين ارزشيابي فقط جهت اطمينان از تفهيم كامل مطالب و نتيجه گيري از درس است. )
- براي جلوگيري از افزايش آلودگي هوا راه حل ارائه دهند.
- توضيح دهند در آلودگي هوا كدام كشورها نقش بيشتري دارند؟
- براي مقابله با اثرات گرم شدن زمين پيشنهادات خود را بگويند.
- توضيح دهند اثرات گرم شدن زمين در كدام مناطق زمين شديد تر است چگونه؟
- در پايان از دانش آموزان مي خواهد تا با يك جمله نتيجه ي اخلاقي درس را بيان كنند واز بين صحبت هاي آنان خود نتيجه گيري مي كند؛مثلاً:
«به ياد داشته باشيم زمين مال همه ي انسانها در همه ي زمانهاست؛و در اين زمان ما امانت دار آنيم »
*5- تعيين تكليف: ** 3 دقيقه
(اين مرحله تدريس گاهي با سوالات متعدد دانش آموزان در مورد نحوه ي انجام تكاليف طولاني تر مي شود).تكاليف به دو شكل كار در كلاس و كار درمنزل و همچنين كار گروهي و انفرادي تعيين مي شود:(نيازي نيست هر جلسه معلم سخصاً تكاليف رابررسي كند بلكه بهتر است اين كار را بين دانش آموزان تقسيم نمايدكه موجب افزايش حس مسووليت پذيري دانش آموزان وافزايش اعتمادشان به معلم و برعكس مي شود وفقط گاهي جهت اطمينان خاطر دانش آموزان از اهميت كارشان،خود به بررسي تكاليف بپردازد.)
‡ 1-5) انفرادي: يادگيري مطالب درس براي جلسه بعد و طرح 3 سوال تستي و5 تشريحي از مطالب درس- تفسير اشكال 4-6 ، 6-6و 7-6 كتاب درسي – پاسخ دادن به فعاليت ها.
‡2-5) گروهي : ترسيم نمودار نوسان دي اكسيد كربن و دما ي زمين به وسيله يExcel،جستجوي بيشتر در مورد موضوع درس ، سازمان دهي و تهيه يك پوشه و ارائه ي آن به صورت يك تحقيق - بررسي گروهي فعاليتهاي درس.
منابع و ماخذ استفاده شده در تهيه ي طرح درس :
1- پايگاه اينترنتي آموزش و پرورش تهران
2- پايگاه اينرنتي آموزش جغرافيا در ايران
3- پايگاه اينترنتي دفتر تاليف و برنامه ريزي درس (جغرافيا)
4- پايگاه اينترنتي نشريه اقليم شناسي و آموزش آرك ويو
5- شايان – سياوش ، چوبينه – مهدي ، ملك عباسي – منصور: راهكارهاي آموش جغرافيا، نشرشورا، تهران 1377 .
6- چوبينه – مهدي: كاربرد رايانه در آموزش جغرافيا(جزوه ي كمك آموزشي) ،تهران1382.
7- CD آموزشي خلاقيت : تهیه و گردآوری : سمرقندیان- علی، تعلیم دهنده سمانه، عباس پور - ابوالقاسم ، حاجیان نژاد- مجید، یوسفی - حمید رضا.
8- كتاب معلم:جغرافياي(1) ،دفتربرنامه ريزي و تأليف كتب درسي،1379 .
منبع :http://zibad2007.blogfa.com/