طرح درس

طرح درس جغرافيا مبتني بر ICT

موضوع درس : آشنايي با کوهستان

دبير : حسين اسدي

مدت زمان : 90 دقيقه

مشخصات کلي طرح درس

موضوع : چگونگي مطالعه شکل ، ارتفاع و محدوده کوهستان ها

کتاب جغرافياي (2) سوم ادبيات و علوم انساني . چاپ 1380  صفحه 44- 43

زمان : يک جلسه کار گروهي 90 دقيقه  سطح 2

اهداف کلي درس :

1-       دانش آموز با مفهوم و ويژگي هاي نقشه هاي توپوگرافي آشنا مي شود .

2-       نسبت به برقراري ارتباط مناسب با ديگر دانش آموزان و اظهار نظر پيرامون مطالب درسي علاقه نشان دهد .

3-       مفاهيم و ويژگي هاي منحني هاي ميزان را بشناسد و در محيط غير درسي به کار بررد .

اهداف رفتاري :

1-       نقشه توپوگرافي را تعريف کند .

2-       با فرض يک شکل توپوگرافي مثل ( تپه ) خطوط ميزان آن را در کامپيوتر رسم نمايد .

3-       نحوه محاسبه ارتفاع منحني هاي ميزان را شرح دهد .

4-       با ديگر اعضاي گروه ارتباط مناسب بر قرار کند .

اهداف عملکردي :

1-       توانايي جمع آوري ، سازمان دهي و تجزيه و تحليل اطلاعات جغرافيايي

2-       توانايي پيش بيني و ارائه راه حل يا پاسخ به سوالات

 

3-       توانايي استفاده از نرم افزارها و برنامه هايي مانند

4-       توانايي برقراري ارتباط مناسب به اعضاي گروه و کلاس

رسانه آموزشي ( امکانات ) :

1-       رايانه

2-       نرم افزار word

3-       نرم افزار power point  

4-        CD حاوي فايل هاي مربوط به درس

5-       کاربرگ راهنما

6-       تخته وايت برد

مهارت هاي مورد نياز :

1-       توانايي کار با  Windows

2-       آشنايي مقدماتي با  Word

3-       آشنايي مقدماتي با  Power point

هدف از اجراي طرح درس در قالب  ICT

چون در بحث محاسبه ارتفاع عوارض سطح زمين بعد سوم مطرح است و رسانه هاي آموزشي از انعطاف کمتري در اين زمينه برخوردارند و همچنين رساني و گويايي چنداني در اين زمينه ندارند و ديگر به دليل جذابيت برخورداري از تنوع در ارائه مطالب و ايجاد فضاي غير رسمي در آموزش و تقويت روحيه خود اتکايي در دانش آموزان و بالا بردن سطح مهارتي در دانش آموزان از جمله مهارت هاي ارتباطي و برقراري ارتباط با دانش آموزان و تبادل اطلاعات و مهارت هاي کلامي و شنيداري در کنار آن تقويت روحيه کاوشگري آنها باعث شد که فکر طراحي يک طرح درس مبتني بر  IT براي اين درس در ذهنم ايجاد شود لذا سعي نمودم که مطالب را با طراحي در برنامه هاي مختلف زايانه به اين اهداف آموزشي دست يابم .

روش هاي تدريس :

روش مبتني بر  ICT ، نمايش فيلم ، مطالعه موردي ، پرسش و پاسخ ، همياري .

فعاليت هاي قبل از تدريس :

حضور و غياب و رسيدگي به وضع جسمي و رواني فراگيران ، کنترل لوازم .

ارزشيابي تشخيصي :

الف ) ارزشيابي از رفتار ورودي :

سوالات :

1-       دو مورد از توانمدي هاي نواحي ساحلي را ذکر کنيد .

2-       بين رشد جمعيت و تغيير در چشم اندازهاي ساحلي چه رابطه اي وجود دارد ؟

3-       بهترين راه مبارزه با آلودگي نفتي سواحل چيست ؟

ب) ارزشيابي از رفتار جديد ( درس جديد ) :

چون يکي از پيش نياز هاي درس جديد آشنايي قبلي دانش آموزان با مبناي ارتفاع و نحوه محاسبه آن در جغرافيا و همچنين آشنايي با مفهوم نقشه و ويژگي هاي آن مي باشد لذا در فعاليت مربوط به مباحث برانگيختگي و آماده سازي و بررسي پاسخ هاي دانش آموزان ارزشيابي از رفتار جديد نيز تحقق مي يابد .

فعليت هاي مقدماتي :

ابتدا دانش آموزان را با توجه به مقتضيات کلاس درس گروه بندي کرده و سپس  آموزشي و کاربرگ راهنماي درس را در اختيار آنها قرار مي دهم و از آنها مي خواهم با توجه به کاربرگ راهنماي درس فعاليت 1 را اجرا نمايند .

فعاليت 1 در کاربرگ 1 حاوي اين موضوع است که رايانه را روشن و   که در اختيار شماست اجرا کنيد و سپس پوشه حاوي مطالب را بنام گروه خود ذخيره نماييد .

برانگيختگي :

فعاليت 1 براي برانگيختگي ذهن دانش آموزان از آنها مي خواهم که به تراکت ( trak ) صوتي تصويري که در رايانه مقابل کلاس ارائه مي شود توجه نمايند .

کاربرگ 2 :

در فعاليت شماره 2 آمده است که دانش آموزان  slide شماره 1 را باز نمايند و به سوالات در کاربرگ2 فعاليت 2 مربوط به همين اسلايد به مدت  دقيقه پاسخ دهند .

در اين فعاليت با توجه به سوالات مطرح شده علاوه بر اينکه اطلاعات قبلي دانش آموزان ارزيابي مي شود ( ارزشيابي از رفتار ورودي ) و با توجه به اينکه پاسخ به سوال شماره 4 فقط به کمک نقشه هاي توپوگرافي که حاوي منحني هاي ميزان مي باشند موجب اين سوال در ذهن دانش آموز مي شود که به جواب اين سوال به کمک چه نوع ابزار و نقشه هايي مي توان رسيد و اين امر علاوه بر برانگيختن ذهن دانش آموز وي را متوجه درس جديد مي نمايد و در کاربرگ 3 که فعاليت شماره 3 به دانش آموز ارائه شده است با انجام آنکه همراه با توضيحات دبير بيان موضوع اهداف درس ر روي صفحه مانيتور اصلي در جلوي کلاس مي باشد اين بر انگيختگي به آماده سازي دانش آموزان براي ارائه درس جديد مبدل مي شود .

توجه :

کاربرگ شماره 3 حاوي اين مطلب است که به توضيحات دبير بر روي صفحه مانيتور در مقابل کلاس به دقت توجه نماييد .

فرايند حل مسئله ( کاوشگري )

ارائه درس جديد : با توجه به اينکه مراحل فعاليت هاي طرح درس در کاربرگ ها ارائه شده است از دانش آموزان مي خواهيم که به کربرگ شماره 4 مراجعه کنند و فعاليت شماره 4 را اجرا کنند .

اجراي فعاليت شماره 5

فعاليت شماره 5 : تراکت شماره 2 را باز نموده و به موضوعات مطرح شده در آن به صورت فيلم انيميشن پيرامون موضوع درس به دقت توجه نمائيد تا بتوانيد به سوالاتي که در فعاليت بعد به شما ارائه مي شود پاسخ مناسب دهيد .

اجراي فعاليت شماره 6

 trak شماره 6 را اجرا کنيد و به سوالات آن پاسخ دهيد .

سوالات :

1-       با توجه به تصوير ارتفاع اولين منحني ميزان چند متر است ؟

2-       ارتفاع منحني هاي بعدي چگونه محاسبه مي شوند ؟

اجراي فعاليت شماره 7 :

فعاليت شماره 7 : slide شماره 4 را باز کنيد و به مطالب آن با دقت توجه نمائيد .

اجراي فعاليت شماره 8 :

 slide شماره 2 را باز کنيد و به سوالات آن پاسخ دهيد و سپس پاسخ ها را در فلاپي مخصوص به گروه خود ذخيره نماييد و براي ارائه در مقابل کلاس آماده باشيد .

فعاليت شماره 9

اجراي فعاليت شماره 9 : slide شماره 3 را باز کنيد و با توجه به نقشه به سوالات آن پاسخ دهيد و جواب را در فلاپي مخصوص گروه خود ذخيره نماييد و براي ارائه در مقابل کلاس آماده باشيد .

جمع بندي و ارائه تکليف :

به هر گروه يک موضوع براي تحقيق در زمينه تاريخچه و کاربرد انواع نقشه به خصوص نقشه هاي توپوگرافي ارائه مي کنيم و از آنها مي خواهيم که نتايج تحقيق خود را تا جلسه آينده به نحو زير تحويل دهند :

1- تحقيق را روي يک  CD و يا فلاپي ديسک ذخيره و تحويل دهند .

2- در يک جزوه به صورت تايپ شده تحويل دهند .

3- و همچنين کتابي که در ذيل معرفي شده است جهت تعميق مطالب ارائه شده و کسب اطلاعات بيشتر به دانش آموزان توصيه مي شود . ( کتاب نقشه خواني گيتا شناسي  تاليف : مهندس عباس جعفري ) اين کتاب در کتابخانه مدرسه موجود مي باشد .

 

منابع و ماخذ :

در اين طرح درس منابع و سايت اينترنتي به دانش آموزان معرفي نگرديده و اين امر بنا به مقتضاي کلاس و شرايطي که به احتمال زياد در جريان تدريس اتفاق مي افتد راهنمايي لازم در اين زمينه به آن زمان موکول شده است .

منابع و ماخذي که در اين طرح درس مورد استفاده قرار گرفته است عبارتند از :

1-       کتاب جغرافياي 2 سوم ادبيات

2-       کتاب مباني جغرافيا پيش دانشگاهي ادبيات

3-       کتاب اثر بخشي معلمان در فرايند تدريس

4-       کتاب کار گروهي در مدرسه

5-       کتاب الگوهاي ياددهي – ياد سپاري


طرح درس جغرافيا مبتني بر IT

واحد يادگيري : آلودگي هوا

درس : بارش اسيدي

مرضيه سعيدي

دبيرستان سلمان فارسي

منطقه 15

سازمان شهر تهران

 

بنام خدا

طرح درس جغرافيا

طراح : مرضيه سعيدي

منطقه 15 شهر تهران

واحد يادگيري : آلودگي هوا

درس : بارش اسيدي

کتاب جغرافياي عمومي چاپ 1383 صفحه هاي 89-83

مفاهيم کليدي : آلودگي هوا ( air pollution ) ؛ باران اسيدي  ( acid rain )

وارونگي دما ( inversion ) ؛ گاز هاي گلخانه اي ( earth warming ) ، اثر گلخانه اي ( green house effect ) ، گرم شدن زمين ( earth warming )

زمان : يک جلسه آموزشي

هدف هاي يادگيري :

-         آلودگي هوا و علل آن را بشناسند .

-         پديده هاي گلخانه اي را بفهمند .

-         با اثرات پديده هاي گلخانه اي در آب و هوا آشنا شوند .

-         پيامد هاي گرم شدن کرده زمين را بشناسند .

-         با پديده وارونگي دما و علل ايجاد آن آشنا شوند .

-         بارش اسيدي و علل ايجاد آن را بشناسند .

-         با پيامد هاي بارش اسيدي آشنا شوند .

-         با کشور هاي موثر در ايجاد بارش اسيدي و کشور هاي در معرض بارش اسيدي آشنا شوند.

-         با لايه ازن و اثر آن آشنا شوند .

انتظارات عملکردي :

-         ميزان اثرات آلودگي هوا توسط آتشفشان و سوخت هاي فسيلي در صنايع را مقايسه کنند .

-         بنويسند افزايش پديده هاي گلخانه اي در جو سبب پيدايش کدام فرضيه شده است .

-         اطلاعات مورد نياز درباره ي تغيير دماي زمين را از پايگاه هاي اينترنتي بيابند .

-         نمودارهاي ص 85 کتاب ( درجه حرارت زمين و ميزان تراکم  CO2 در جو ) را مقايسه کنند .

-         به نظر آنها کدام دسته از کشور ها در افزايش گازهاي گلخانه اي نقش بيشتري دارند چرا ؟

-         با بريده هاي روزنامه ديواري تحت عنوان تغيير آب و هوا ( اقليم ) بسازند .

-         نمودار هاي ص 86 کتاب را مقايسه و تفسير نمايند .

-         تحليل کند چرا وارونگي دما در مراکز شهري و صنعتي خطر دارد ولي در پيرامون شهرها و مراکز صنعتي خطري ايجاد نمي کند .

-         فرايند ايجاد بارش اسيدي و علت آن را توضيح دهيد .

-         پيامد هاي بارش اسيدي را بيان نمايد .

-         تحليل کند کدام کشور ها ( صنعتي – غير صنعتي ) در ايجاد بارش اسيدي نقش بيتري دارند .

-         به نظر آنها چگونه مي توان از ايجاد بارش اسيدي جلوگيري کرد .

-         با استفاده از نقشه ص 88 کتاب نام 3 کشور که در معرض بارش اسيدي باشد و نام 3 کشور که در معرض بارش اسيدي نيستند را بيابد و در جدولي که در محيط word يا  excelترسيم مي کند ، نمايش دهد .

-         غکر کنيد چه کارهايي مي توانيد انجام دهيد که سطح آلودگي هوا کاهش يابد تا نهايتا دماي کره زمين افزايش پيدا نکند . آنها را در يکي از محيط هاي excel يا word بنويسيد .

-         دلايل حفاظت از لايه ازن را بيان کنند .

امکانات  ICT : رايانه با امکانات دسترسي به اينترنت ، نرم افزارهاي ارايه مطالب و ويديو پروژکتور

امکانات جايگزين : کاغذ در اندازه  A3 - ماژيک – بريده روزنامه – کتاب درسي – مجله -   اطلاعات در صورت عدم دسترسي به اينترنت – تخته

مهارت هاي IT مورد نياز فراگيران : آشنا با مهارت جستجو در اينترنت و کار در محيط word – excel- power point

مراحل تدريس :

1-       احوالپرسي و حضور و غياب با شمارش ذهني ...

2-       پرسش جلسه قبل ندارد ( اولين جلسه بعد از آزمون نوبت اول است ) .

3-       نشان دادن اسلايد و حدس زدن عنوان درس توسط دانش آموزان

4-       نشان دادن پاکت هاي نامه و ارايه آنها با جملاتي مثل " نامه هاي خوب براي بچه هاي خوب و فعال و ... "

5-       از آنها مي خواهيم تا نامه ها را بخوانند و تکميل کنند و بگويند چه سوال هايي در ذهن آنها شکل گرفته است.

6-       وقتي سوال ها مطرح و بحث و نتيجه گيري شد از آنها مي خواهيم برگه کار فراگيران در کلاس را بخوانند و اجرا کنند .

برگه کار فراگيران در کلاس :

مراحل کار فراگيران :

1-       گروه هميشگي خود را تشکيل دهيد .

2-       از روي اسلايد ها عنوان درس را حدس بزنيد .

3-       هر گروه نامه خود را بخواند .

4-       با مشورت هم يک موضوع يا مساله اي را که در مورد موضوع درس در ذهنتان بوجود آمده انتاب و جستجو نماييد .

5-       از بريده هاي روزنامه ، کتب و مجلات ، لوح فشرده ( CD ) و سايت هاي زير مي توانيد استفاده کنيد :

http://www.iranglobal.dk/kanon%20sabaz%20M.htm

http://www.sharghian.cm/magazine/archive/005404.html

http://daneshnameh.roshd.ir/mavara

http://anaoghtyboy.blogsky.com/?PostId=11

http://ngdir.com/SiteLinks/Kids/html/energy-mafahim_11_zamin%20garami.htm

http://www.bbc.co.uk/persian/interactivity/debate/story/2005/06/050605_aa_environment.shtml

http://www.iranian.be/pr/index.php?p=1920

http://ettelaat.net/sahretan_tehran.htm

http://www.mehrnews.ir/fa/newsprint

http://www.ngdir.irsitelinks/kids/html/mafahim_asargolkhaneie.htm

http://daneshnameh.roshd.ir

http://irangreenpen.org/01articles/000890.shtml

http://www.aqcc.org/p_tehran_air.htm

http://www.frw.org.ir/fa/saruguz/axbur.varooidud/indexu

http://www.irangreenpen.org/oonews/001056.shtml

http://www.payamezenderood.com/farmwork.jsp?sid=9548

http://www.bbc.co.uk/persian/science/story/2004/09/040922siicecollapseant.shtml


ماده ي درسي : جغرافياي (1)

مقطع تحصيلي : متوسطه  پايه : دوم   رشته : ادبيات و علوم انساني    تهيه كننده:ج.عجم

موضوع : آلودگي هوا و پيامد هاي آن

مدت جلسه : يك جلسه آموزشي

شماره صفحه ي كتاب:83 تا86    تعداد دانش آموزان: 20نفر   تاريخ: 2/11/85

منابع مطالعاتي:

كتاب راهنماي معلم جغرافياي (1)، پايگاههاي اينترنتي معرفي شده در متن طرح درس

مفاهيم:

گازهاي گلخانه اي[Green house Effect ] ،آلودگي هوا [Air Pollution]                         سوخت هاي فسيلي[Fossil Fullness ] ،وارونگي دما [Inversion ]، گرم شدن زمين [Earth Warming ]

اهداف تدريس:

الف - هدف كلي :

آشنايي با علل آلودگي هوا و پيامدهاي آن در سطح كره ي زمين

ب- اهداف جزئي : دانش آموزان در پايان تدريس ...

1- با علل آلودگي هوا آشنا مي شوند.

2- گازهاي گلخانه اي به ويژه دي اكسيد كربن را مي شناسند.

3- به اهميت تأثير گازهاي گلخانه اي بر جو زمين پي مي برند.

4- نتيجه ي افزايش گازهاي گلخانه اي را مي فهمند.

5- پيامدهاي گرم شدن كره ي زمين را درك مي كنند.

6- با لايه هاي مختلف جو و خواص آن از نظر دمايي آشنا مي شوند.

ج - اهداف رفتاري: دانش آموزان در پايان( يا ضمن تدريس ) قادرند:

1-1) علل طبيعي آلودگي هوا را نام ببرند.

2-1) علل انساني آلودگي هوا را نام ببرند.

3-1) تفاوت بين عوامل طبيعي و انساني آلودگي هوارا بيان كنند.***

1-2) منظور از خاصيت گلخانه اي را توضيح دهند.

2-2)گازهاي گلخانه اي را نام ببرند.

3-2) چگونگي تأثير گذاري گازهاي گلخانه اي بر جو زمين را تحليل كنند.*****

1-3) اثر مثبت گازهاي گلخانه اي بر جو زمين را بيان كنند.

1-4) علل افزايش گازهاي گلخانه اي به ويژه دي اكسيد كربن را توضيح دهند.

2-4) نتيجه ي افزايش گازهاي گلخانه اي را تجزيه و تحليل كنند.

3-4) علت گرم شدن كره ي زمين را توجيه كنند.

4-4) تأثير كشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه را بر افزايش ميزان دي اكسيد كربن هوا  مقايسه كنند.*****

1-5) پيامد هاي گرم شدن كره ي زمين را توضيح دهند.

2-5) علت بالا آمدن آب در برخي در ياها و اقيانوسها را تحليل كنند.

3-5) علت افزايش خشكساليهاي مناطق گرم و خشك را توضيح دهند.*****

1-6) لايه هاي جو براساس دما را از پايين به بالا نام ببرند.

2-6) تفاوت لايه هاي را جو از نظر دمايي مقايسه كنند*****

1-7) وضعيت تروپوسفر را در حال وارونگي دما تحليل كنند.

2-7) زمان وقوع وارونگي دما را توضيح دهند.

3-7) تحليل كنند كه چرا وارونگي دما در مراكز شهري و صنعتي خطرناك بوده ولي در مناطق پيراموني مشكلي ايجاد نمي كند؟*****

8) به وسيله ي نرم افزارهاي آماري مانند Excel نمودار نوسان دي اكسيد كربن و دما را رسم، رابطه ي اين دو را توضيح دهند.

9) در رابطه با آلودگي هوا و وارونگي دما اطلاعاتي را جمع آوري ، سازماندهي و تجزيه وتحليل نمايند.

10) براي جلوگيري از آلودگي هوا راه حل ارائه كنند.

11) براي كاهش اثرات گرم شدن زمين راه حل ارائه كنند.

12)با توجه به وضعيت فعلي استفاده از سوخت هاي فسيلي و آب و هواي زمين آينده را پيش بيني كنند.

وسايل مورد نياز :

تخته و گچ(يا ماژيك) – رايانه به تعداد كافي(به ازائ هر دو نفر يك دستگاه با امكان اتصال به انترنت) وجود نرم افزار هاي ارائه ي مطالب مثل Excel  - وجود فلاپي ديسك يا CD  براي ذخيره ي مطالب

مهارتهاي لازم :

توانايي كار با Excel و Word– توانايي جستجو در اينترنت و ذخيره سازي مطالب

روشهاي تدريس:

روش كارايي تيم(معلم در جلسات آغازين سال تحصيلي پس از شناخت دانش آموزان آنها را در گروههاي 4 نفره دسته بندي كرده و و براي هرگروه يك نام و يك مدير انتخاب كرده است) – بارش مغزي – روش حل مساله

مراحل تدريس:

*1 ): برقراري روابط عاطفي با دانش آموزان:                 ** زمان لازم:2 دقيقه

(معمولاً در كلاس هاي عادي اين مرحله طولاني تر و گاهي تا 10دقيقه جهت رفع اشكال طول مي كشد.)

ذكر نام خدا و نوشتن آن روي تخته – احوال پرسي و حضور و غياب – پرسش از حال غائبين جلسه ي گذشته – اشاره اي به امتحاناتي كه پشت سر گذاشته شده و جويا شدن از وضعيت نمرات دانش آموزان – وضعيت آب و هوا و اخبارمربوط به آن(مثلاً راستي شنيدين مدارس تهران بخاطر آلودگي هوا تعطيل شد)- برطرف كردن اشكالات دانش آموزان از درس گذشته و...

*2) : ارزشيابي قبل از تدريس:               7دقيقه( در اين طرح درس)

 (با توجه به اينكه اين درس در اولين جلسه ي بعد از امتحانات پاياني ترم اول تدريس  مي شود آزمون از درس گذشته بيشتر به منظور يادآوري مطالب انجام مي شود)

1-2)آزمون از جلسه ي گذشته :

معلم به طور داوطلبانه يكي از گروههارا براي پاسخگويي به جلوي كلاس مي خواند و از يكي ديگر از گروهها مي خواهدتا از درس گذشته سوالاتي را مطرح و از گروه اول بپرسندو براي پاسخ هايشان نمره اي در نظر بگيرند،درتمام مدت معلم بر كار هر دو گروه نظارت كامل داشته و در صورت لزوم سوالات طرح شده را اصلاح يا پاسخ ها را كامل مي كند؛اين شيوه ي ارزشيابي موجب افزايش مشاركت دانش آموزان در پيشبرد اهداف كلاس مي شود.  ( بعضي سوالات به صورت گروهي و بعضي را به طور انفرادي  پاسخ دهند) .

- چرا در ايران رويش درخت با دشواري مواجه است ؟(انفرادي )

- جنگلهاي شمال ايران چه ويژگي هايي دارند؟(گروهي)

- كدام جنگل هاي ايران در سواحل كم عمق ايران رشد مي كنند ؟(انفرادي)

- از اين جنگلها چه استفاده هايي مي شود ؟(گروهي )

- نتيجه ي از بين رفتن جنگلها و مراتع ايران را تجزيه و تحليل كنيد(گروهي)

          - و....            

*2-2) ارزشيابي تشخيصي و همزمان ايجاد آمادگي براي ورود به درس جديد:   **5دقيقه

معلم جمله ي «يك زمين هزاران دنيا » را روي تخته نوشته و از دانش آموزان مي خواهد نظرشان را راجع به آن بيان كنند.

 سپس مي پرسد:درشبهاي زمستان چه وقت هواگرمتر است؟شبهاي ابري يا شبهاي صاف؟(اين جمله بايد بايك مثال ازآب و هواي منطقه در طي روزهاي گذشته همراه شود و چون تدريس در زمستان انجام مي شود براحتي مي توان مثالي پيداكرد)و در مقابل پاسخ هاي دانش آموزان از آنها دليل مي خواهد. واژه هاي «گازهاي گلخانه اي ، گرم شدن زمين ، و وارونگي دما» را روي تخته نوشته و از گروهها مي خواهد با مشورت اعضا هرچه مي دانند جمع بندي كرده، يادداشت وسپس بيان كنند.

در اين مرحله معلم صحبتهاي دانش آموزان را تأييد يا رد نمي كند و اجازه مي دهد تا بعد از دريافت اطلاعات خودشان در اين مورد قضاوت كنند ؛ اين كار ترس از ابراز عقيده دربين دانش آموزان را به مرور زمان ازبين مي برد.

*3- تدريس درس جديد:                                                 **20 دقيقه

(دراين مرحله گاهي نياز است تا به سوالات متعدد دانش آموزان درباره ي چگونگي استفاده از اينترنت ، ذخيره ي مطالب و.. پاسخ دهيد.)

‡معلم از دانش آموزان مي خواهد با وارد شدن به سايت هاي فارسي

*www .keshavarzejavan.com azirehdanesh . Com*

 www. hupaa.com*

Persiangeo .com*

Chubineh .persianbelag .com*

* www .earthwatchers.org

*www .climate-change.ir                 

* وساير سايتها ي فارسي مفيد.

وارد شده و اصطلاحات « گازهاي گلخانه اي ، گرم شدن زمين ،وارونگي دما، ذوب يخچالهاي قطبي و افزايش خشكساليها» را جستجو كنند. ( هر گروه يكي از اصطلاحات يادداشت شده را بررسي كند اما گرم شدن زمين را همه ي گروه ها).

‡اطلاعات به دست آمده را در يك پوشه ذخيره كرده ، سازمان دهي و سپس بريك برگ خلاصه كنند.

 ‡ اكنون از هر گروه يك فردبه ترتيب زير نتايج يافته هايشان را براي ساير دانش آموزان ارائه مي دهد. 1- آلودگي هوا و منابع آن 2- گازهاي گلخانه اي 3-گرم شدن زمين

4- ذوب يخچالهاي قطبي 5- وارونگي دما (اينورژن).(در برابر نكاتي كه دانش آموزان بيان مي كنند معلم از واژه هاي تشويقي به طور مكرر استفاده مي كندتا شهامت آنان و اعتماد به نفسشان را افزايش دهد) .

‡ در پايان معلم با برقراري يك رابطه ي منطقي بين صحبت هاي دانش آموزان مطالب را جمع بندي مي كند.(معلم در جمع بندي مطالب از همان صحبت هاي دانش آموزان استفاده كرده و نام گوينده ي مطلب را به زبان مي آوردو از اصطلاح« همان طور كه فلاني گفت»استفاده مي كند).

 

*4- ارزشيابي تكويني و نتيجه گيري از درس:                               ** 3 دقيقه

در اين مرحله معلم از دانش آموزان مي خواهدتا به سوالاتي مانند آنچه در زير آمده است، پاسخ دهند :(براي پاسخ هاي صحيح نمره درنظر گرفته شود تا ايجاد انگيزه نمايد.در برابر پاسخها از واژه هايي چون :عجب حرف قشنگي، دمت گرم ، و..... «اين اصطلاحات به طور مكرر در بين دانش آموزان به كاربرده  مي شود»استفاده مي كند،كه هم جنبه ي تشويقي دارند وهم موجب نزديكي معلم و دانش آموزان از نظر فرهنگ لغات مي شود ؛و جوابهاي غلط را فقط اصلاح كرده واز عكس العمل تنبيهي خودداري مي كند،چرا كه اين ارزشيابي فقط جهت اطمينان از تفهيم كامل مطالب و نتيجه گيري از درس است. )

- براي جلوگيري از افزايش آلودگي هوا راه حل ارائه دهند.

- توضيح دهند در آلودگي هوا كدام كشورها نقش بيشتري دارند؟

- براي مقابله با اثرات گرم شدن زمين پيشنهادات خود را بگويند.

- توضيح دهند اثرات گرم شدن زمين در كدام مناطق زمين  شديد تر است چگونه؟

- در پايان از دانش آموزان مي خواهد تا با يك جمله نتيجه ي اخلاقي درس را بيان كنند واز بين صحبت هاي آنان خود نتيجه گيري مي كند؛مثلاً:

«به ياد داشته باشيم زمين مال همه ي انسانها در همه ي زمانهاست؛و در اين زمان ما امانت دار آنيم »

                     *5- تعيين تكليف:                                                ** 3 دقيقه

 (اين مرحله تدريس گاهي با سوالات متعدد دانش آموزان در مورد نحوه ي انجام تكاليف طولاني تر مي شود).تكاليف به دو شكل كار در كلاس و كار درمنزل و همچنين كار گروهي و انفرادي تعيين مي شود:(نيازي نيست هر جلسه معلم سخصاً تكاليف رابررسي كند بلكه بهتر است اين كار را بين دانش آموزان تقسيم نمايدكه موجب افزايش حس مسووليت پذيري دانش آموزان وافزايش اعتمادشان به معلم و برعكس مي شود وفقط گاهي جهت اطمينان خاطر دانش آموزان از اهميت كارشان،خود به بررسي تكاليف بپردازد.)

‡ 1-5) انفرادي: يادگيري مطالب درس براي جلسه بعد و طرح 3 سوال تستي و5 تشريحي از مطالب درس- تفسير اشكال 4-6 ، 6-6و 7-6 كتاب درسي – پاسخ دادن به فعاليت ها.

‡2-5) گروهي : ترسيم نمودار نوسان دي اكسيد كربن و دما ي زمين به وسيله يExcel،جستجوي بيشتر در مورد موضوع درس ، سازمان دهي و تهيه يك پوشه و ارائه ي آن به صورت يك تحقيق  -  بررسي گروهي فعاليتهاي درس.

منابع و ماخذ استفاده شده در تهيه ي طرح درس :

1- پايگاه اينترنتي آموزش و پرورش تهران

2- پايگاه اينرنتي آموزش جغرافيا در ايران

3- پايگاه اينترنتي دفتر تاليف و برنامه ريزي درس (جغرافيا)

4- پايگاه اينترنتي نشريه اقليم شناسي و آموزش آرك ويو

5- شايان – سياوش ، چوبينه – مهدي ، ملك عباسي – منصور: راهكارهاي آموش جغرافيا،  نشرشورا، تهران 1377 .

6-  چوبينه –  مهدي: كاربرد رايانه در آموزش جغرافيا(جزوه ي كمك آموزشي) ،تهران1382.

7- CD  آموزشي خلاقيت : تهیه و گردآوری : سمرقندیان- علی، تعلیم دهنده سمانه، عباس پور - ابوالقاسم ، حاجیان نژاد- مجید، یوسفی - حمید رضا.

8- كتاب معلم:جغرافياي(1) ،دفتربرنامه ريزي و تأليف كتب درسي،1379 .

منبع :http://zibad2007.blogfa.com/

مفاهيم

اثرگلخانه اي جوزمين:

اثر گلخانه اي افزايش دماي زمين در نتيجه جذب انرژي گرمايي آفتاب توسط جو گازي است. دي اكسيدكربن وبخارآب اضافي باعث تشديد اين اثر مي شوند. انرژي خورشيدي(آفتاب) تشعشعي با طول موج كوتاه است كه به راحتي در جو زمين نفوذ كرده وكره زمين را گرم مي كند. تنها حدود يك چهارم از آفتاب تابيده شده توسط جو منعكس مي شود.زمين گرم شده، تشعشعات داراي طول موج بلند(امواج فراسرخ يا انرژي گرمايي) را مجددابه داخل فضا مي فرستد. بيشتر اين امواج بلند دوباره توسط جو به زمين منعكس ميشوند. اندازه جو زمين تصوير بالا بسيار كوچكتراز اندازه واقعي است. بيشتر جو زمين در حدود 10 مايل (16 كيلومتر) از مساحت زمين است.

 

  

                                                                                                              

     

                  

 

آفتاب از تمام رنگهاي رنگين كمان(سرخ، نارنجي، زرد، سبز، ابي، بنفش) ساخته شده است. قبل از رسيدن نور به چشمان ما، مولكولهاي گاز جو با افتاب با هم فعل وانفعالاتي ايجاد مي كنند. مولكولهاي گاز جو انرژي بالاتر (بخش ابي) افتاب را بيشتر از انرژي پائين تر ان (بخش قرمز) پراكنده مي كنند. اين فرايند با توجه به نام كاشف ان(لردجان ريلي)پراكندگي ريلي نام گرفت.خورشيد زرد مايل به قرمز به نظر مي رسدو آسمان اطراف ان به واسطه امواج آبي پراكنده آبي رنگ است. هنگامي كه خورشيد در افق پائين تر است.(نزديك طلوع يا غروب)آفتاب مجبور است تا از قسمت ضخيم تري از جو عبور كند تا به چشمان شما برسد. در اين هنگام نور بيشتري(نه تنها ابي،بلكه سبز،زردو نارنجي) پراكنده مي شود. اين باعث مي شود تا خورشيد سرخ تر به نظر ايد.

 

فرضیه جو زمین

تاریخچه زمین تنها مطالب بسیار اندکی قبل از یک بیلیون سال پیش می داند ، ولی پیرو یک رشته حوادث محتمل ارائه می شود. این نظریه از یک منطقه فعال پژوهشی به جا مانده است.
اتمسفر امروزی گاهی به عنوان سومین اتمسفر شناخته می شود. چنانکه ترکیب شیمیایی از دو ترکیب قابل ملاحظه شیمیایی تشخیص داده شده است. اتمسفر اصلی مقدمتا از هلیم و هیدروژن تشکیل شده بود و گرما آنرا از هم پاشاند.
حدود 3.5 بیلیون سال پیش سطح زمین به اندازه ای سرد شد که پوسته آن شکل گرفت، به شدت بوسیله آتشفشان ها یی که بخار، دی اکسید کربن و بخار آمونیاک آزاد می کردند محصر شد. این باعث بوجود آمدن اتمسفر دومی شد که مقدمتا شامل دی اکسید کربن، و بخار آب و همراه مقداری نیتروژن و بدون اکسیژن می شد.دومین اتمسفر به عنوان اتمسفر رایج 100 برابر اولین اتمسفر گاز داشت. به طور کلی این باور وجود دارد که پدیده گلخانه ای با بالا رفتن مقدار دی اکسید کربن باعث نگهداری زمین از یخ زدگی می شود.
در طول چند بیلیون سال بعد بخار آب از طریق متراکم شدن باعث بوجود آمدن باران و اقیانوسها شد که شروع به حل کردن دی اکسید کربن کرد. حدود 50% از دی اکسید کربن جذب اقیانوسها می شدند. فوتوسنتز گیاهان باعث بازشدن و تبدیل شدن دی اکسید کربن به اکسیژن می شد. بیشتر اوقات کربن زیادی در سوختهای فسیلی، سنگهای رسوبی و پوست حیوانات محبوس است. چنانکه اکسیژن آزاد شده برای تشکیل نیتروژن با آمونیاک واکنش می دهد؛ افزون بر این باکتری می تواند آمونیاک را به نیتروژن تبدیل کند.

به نظر می رسد بیشتر گیاهان مهمترین عامل افزایش میزان اکسیژن هستند.در ابتدا با عنصرهای مهمی از جمله آهن ترکیب شده ولی سرانجام باعث انباشته شدن اکسیژن در جو وهمچنین پیشرفت این نظریه شد. همراه با ظهور لایه اوزون موجودات مختلف از اشعه فرابنفش بهتر محافظت می شدند. این اتمسفر نیتروژن _اکسیژن سومین اتمسفر به حساب می آید.

 

 تروپوسفر 

تروپوسفر (troposphere) بخشی از جو زمین است که ابرها در آنجا قرار دارند وبیشتر پدیده های هواشناسی در این قسمت رخ می دهد. این لایه تا ارتفاع 16 تا 18 کیلومتری بالای منطقه استوایی ادامه دارد و در بالای قطب ها تا 10 کیلومتر کاهش می یابد و تقریبا شامل 80 درصد از مجموع جرم هوا می شود.معمولا جت ها نزدیک بالای این لایه پرواز می کنند. تروپوسفر درست زیر لایه استراتوسفرقرار دارد.تروپوسفر به شش ناحیه تقسیم می شود که هر ناحیه آن سلول نام دارد.این بخش عهده دار گردش اتمسفری وایجاد باد است.
واژه تراپوسفر از کلمه یونانی
tropos به معنی چرخاندن و آمیختن گرفته شده است. این بخش که دائم در حرکت است به صورت فشرده وجود دارد. نیتروژن و اکسیژن عمده ترین گازهای موجود در این منطقه هستند.در این ناحیه تغییرات دما به همراه ارتفاع بیشتر از لایه های دیگر است. دما تقریبا از 17+ درجه سانتی گراد در سطح دریا تا حدود 52- درجه سانتی گراد در ابتدای تراپوسفرکاهش می یابد.
تروپوپوز پایان تراپوسفر و آغاز استراتوسفر را مشخص می کند.
دمای بالای تروپوپوز با افزایش ارتفاع حدود 50 کیلومتر به تدریج افزایش می یابد.

 استراتوسفر

استراتوسفر لایه ای از جو زمین است که در بالای لایه تراپوسفر قرار دارد.
استراتوسفر در بالای تراپوسفر ودرست در زیر مزوسفر قرار دارد.در داخل این لایه دما با افزایش ارتفاع افزایش می یابد که بالا ترین منطقه آن دمایی در حدود 270 درجه کلوین دارد.
استراتوسفر ناحیه ای است که فعالیتهای شدیدی از جمله فعالیتهای تشعشعی، دینامیکی و فرآیندهای شیمیایی در آن رخ می دهد. آمیزش افقی ترکیبات گازی بیشتر و سریعتر از آمیزش عمودی آنهاست.
استراتوسفر به خاطر جذب اشعه فرابنفش خورشید توسط لایه اوزون گرمتر از قسمت بالایی تراپوسفر است.

 مزوسفر

مزوسفر لایه ای از جو زمین است که درست در بالای استراتوسفر و زیر ترموسفر قرار دارد. این لایه در ارتفاع 50 تا 85/80 کیلومتری بالای سطح زمین قراردارد. در این لایه دما با افزایش ارتفاع کاهش می یابد.

 دما در بالای مزوسفر به اندازه 200 درجه کلوین افت می کند که بر طبق نظریات مختلف این افت دما به عرض جغرافیایی و فصل ها بستگی دارد. روزانه میلیونها شهاب سنگ در اثر برخورد با ذرات داخل مزوسفر می سوزند. این برخورد باعث می شود که اجسام آسمانی قبل از رسیدن به زمین بسوزند.

 ترموسفر

ترموسفر لایه ای از جو زمین است که درست در بالای مزوسفر وزیر اگزوسفر قرار دارد. در این لایه اشعه فرابنفش باعث یونیزاسیون می شود.
ترموسفر از واژه یونانی
thermo
به معنای حرارت گرفته شده که از 80 کیلومتری بالای زمین شروع می شود. در این ارتفاع بالا باقی مانده گازهای اتمسفری بر طبق جرم مولکولی به لایه هایی تقسیم می شوند. دمای ترموسفر همراه ارتفاع به سبب جذب بالای پرتوهای فعال خورشید توسط مقدار ناچیزی از اکسیژن باقی مانده موجود افزایش می یابد.
دمای ترموسفر به شدت به فعالیت خورشید وابسته است و می تواند به 2000 درجه سانتی گراد هم برسد.
تابش در این لایه می تواند باعث پخش ذرات هوا و باردار شدن آنها شود و قادر است امواج رادیوی را به دورتر از فضا برساند.اگزوسفر در 500 تا 1000 کیلومتری بالای سطح زمین قرار دارد که در این مکان اتمسفر با فضا آمیخته می شود. ذرات ناچیز گازهای این منطقه در طول روز می تواند به 2500 درجه سانتی گراد برسد.

 اگزوسفر  

شرایط موجود در یونوسفر در این لایه نیز حاکم است؛ بدین معنی که گازها در این لایه همچنان قابلیت هدایت الکتریکی خود را حفظ می کنند. سرعت ذرات در این لایه بسیار زیاد است و در مواردی به 2/11 کیلومتر در ثانیه می رسد.
اگزوسفر لایه گذار جو به فضای کیهانی به شمار می آید که بخش فوقانی آن را در ارتفاع بیش از سه هزار کیلومتری از سطح زمین برآورد کرده اند.

 

ادامه نوشته

خوشامد گويي

به وبلاگ گروه جغرافياي منطقه ۱۰ تهران خوش آمديد.